Του Κώστα Στούπα
Η ανεύρεση του ουκρανικού ναυτικού drone στη Λευκάδα από Έλληνες ψαράδες πριν από λίγες ημέρες θεωρήθηκε, πολύ σωστά από τους περισσότερους, μέγιστη απειλή για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και την ασφάλεια τη χώρας.
Ένα σκάφος με μήκος όσο δύο ιστιοσανίδες, δύσκολα ανιχνεύσιμο στην επιφάνεια της θάλασσας, αξίας έως 300.000 ευρώ, μπορεί να προσεγγίσει και να προκαλέσει ανυπολόγιστη ζημιά σε μια φρεγάτα που αξίζει πάνω από ένα δισεκατομμύριο.
Το σκηνικό θυμίζει την εποχή που οι Γάλλοι είχαν καθελκύσει το πλέον σύγχρονο θωρηκτό της εποχής, αλλά η ανακάλυψη των τορπιλών τους ανάγκασε να το κρατούν κρυμμένο σε κάποιο λιμάνι, ώστε να μην τορπιλιστεί και βυθιστεί.
Στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού, τα μεγάλα θωρηκτά θεωρούνταν η απόλυτη έκφραση στρατιωτικής ισχύος. Η Γαλλία, όπως και η Βρετανία ή η Γερμανία, επένδυσε τεράστια ποσά σε βαριά θωρακισμένα πλοία. Όμως η εμφάνιση της αυτοκινούμενης τορπίλης Whitehead άλλαξε δραματικά τις ισορροπίες. Ξαφνικά, μικρά και φθηνά τορπιλοβόλα μπορούσαν να καταστρέψουν πλοία που κόστιζαν εκατοντάδες φορές περισσότερο.
Αυτό δημιούργησε μια στρατηγική κρίση:
-τα θωρηκτά παρέμεναν πανίσχυρα σε ανοιχτές ναυμαχίες,
-αλλά κοντά σε ακτές ή λιμάνια γίνονταν ευάλωτα,
-ενώ η απώλειά τους είχε τεράστιο οικονομικό και ψυχολογικό κόστος.
Γι’ αυτό πολλές ναυτικές δυνάμεις άρχισαν να χρησιμοποιούν τα μεγάλα πλοία πιο προσεκτικά, συχνά κρατώντας τα σε προστατευμένους ναυστάθμους μέχρι να εξασφαλιστεί ο έλεγχος της περιοχής.
Η ουσία της αναλογίας είναι πως η τεχνολογική καινοτομία συχνά ακυρώνει την αξία του ακριβότερου οπλικού συστήματος. Ένα πανίσχυρο μέσο μπορεί να μετατραπεί από «όπλο κυριαρχίας» σε «στρατηγικό βάρος», αν εμφανιστεί ένας φθηνός και αποτελεσματικός τρόπος εξουδετέρωσής του.
Μια παρόμοια κατάσταση βιώνει η ανθρωπότητα σήμερα. Αυτό που θεωρείται μειονέκτημα, όμως, μπορεί να εξελιχθεί σε πλεονέκτημα, αν επιχειρήσουμε να διαβάσουμε την κατάσταση αντίστροφα.
Η Ελλάδα δεν φιλοδοξεί να καταλάβει τουρκικά νησιά ώστε να χρειαστεί να θέσει σε κίνδυνο τον στόλο της. Αντιθέτως, αν εφοδιάσει τα περισσότερα νησιά με βάσεις ναυτικών drones, μπορεί να καταστήσει το Αιγαίο αδιαπέραστο, χωρίς να χρειαστεί οι μεγάλες μονάδες επιφανείας να πλησιάσουν στην περιοχή.
Η τεχνολογία αυτών των σκαφών είναι προχωρημένη, αλλά πλέον προσβάσιμη ακόμη και σε μικρές βιοτεχνίες επισκευής ηλεκτρονικών συσκευών. Στην Ελλάδα υπάρχουν δεκάδες επιχειρήσεις που αναπτύσσουν αξιόπλοες πλατφόρμες αναψυχής, είτε ως φουσκωτά είτε ως απλές βάρκες. Εύκολα θα μπορούσαν να παράγουν και πλατφόρμες για αμυντικούς σκοπούς.
Αν ένα τέτοιο σκάφος κοστίζει γύρω στις 300 χιλ. ευρώ, τότε με 300 εκατ. ευρώ μπορούμε να αποκτήσουμε περίπου 1.000 και να τα διασπείρουμε σε δεκάδες βάσεις στα νησιά.
Δεν χρειάζεται πανικός λοιπόν…
Το γεγονός πως ένα ναυτικό drone μπορεί να φτάσει μέχρι το κεντρικό λιμάνι της χώρας απαρατήρητο συνιστά απειλή. Δύσκολα θα βρεθούν αντίμετρα σύντομα καθώς ναυτικά drones δεν είναι εναέρια που εντοπίζονται από ραντάρ.
Την ίδια απειλή, όμως, μπορούν να αισθανθούν και οι αντίπαλοι – και μάλιστα με λιγότερο ευνοϊκούς όρους. Τα νησιά μας βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση.
Πηγή: liberal.gr