Του Αλέξανδρου Σκούρα
Τι είναι τελικά οι Ηνωμένες Πολιτείες; Μια πατρίδα αίματος, φυλής, θρησκείας και κληρονομικής ταυτότητας; Ή ένα έθνος που γεννήθηκε από μια ιδέα; Το ερώτημα δεν αφορά μόνο την αμερικανική ιστορία. Αφορά τη σημερινή μάχη για την ψυχή της αμερικανικής Δεξιάς.
Ο Νιλ Γκόρσατς είναι δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Διορίστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ το 2017 και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της συντηρητικής συνταγματικής σχολής στην Αμερική. Δεν είναι προοδευτικός ακτιβιστής, ούτε Δημοκρατικός διανοούμενος. Είναι άνθρωπος της αμερικανικής Δεξιάς.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Reason, ένα από τα ιστορικά περιοδικά του αμερικανικού φιλελευθερισμού, ο Γκόρσατς θύμισε κάτι που κάποτε θα ήταν αυτονόητο για κάθε Αμερικανό συντηρητικό: οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θεμελιώνονται σε φυλή, θρησκεία ή κοινή καταγωγή. Θεμελιώνονται στις αρχές της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας. Στην ισότητα όλων ενώπιον του νόμου, στα φυσικά δικαιώματα που έχουν όλοι οι άνθρωποι από τον δημιουργό τους και προηγούνται του κράτους, και στην αυτοδιακυβέρνηση των πολιτών.
Ακριβώς επειδή τα είπε αυτά ο Γκόρσατς, και όχι κάποιος καθηγητής των gender studies, η οργισμένη αντίδραση της νέας Δεξιάς είναι αποκαλυπτική. Δείχνει ότι η διαμάχη μέσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν είναι απλώς τακτική. Είναι φιλοσοφική. Από τη μία βρίσκεται η συντηρητική παράδοση του Συντάγματος και της ελευθερίας. Από την άλλη, το MAGA και οι διανοούμενοι της νέας Δεξιάς, που θέλουν να μετατρέψουν την Αμερική από πολιτική κοινότητα αρχών σε κοινότητα ταυτότητας.
Η διαφωνία τους με τον Γκόρσατς δεν είναι εντελώς αφελής. Το MAGA ακούει τη φράση «έθνος αρχών» και φοβάται ότι η Αμερική χάνει κάθε συγκεκριμένο ιστορικό περιεχόμενο. Γίνεται ένα αφηρημένο συμβόλαιο. Μια ιδέα χωρίς πατρίδα. Ένα σύνθημα που μπορεί να το χρησιμοποιήσει η Αριστερά για να πει ότι όποιος επικαλείται γενικά την ισότητα και τα δικαιώματα μπορεί να είναι εξίσου Αμερικανός, ανεξαρτήτως γλώσσας, συνόρων, κουλτούρας ή πίστης.
Εδώ υπάρχει ένας κόκκος αλήθειας. Καμία πολιτεία δεν ζει μόνο από χαρτιά. Το Σύνταγμα χρειάζεται πολίτες που το σέβονται. Η ελευθερία χρειάζεται ήθη. Η αυτοκυβέρνηση χρειάζεται ανθρώπους που ξέρουν να κυβερνούν πρώτα τον εαυτό τους. Η Αμερική δεν θα άντεχε χωρίς σχολεία, οικογένειες, εκκλησίες, τοπικές κοινότητες, εθελοντισμό, πατριωτισμό και μια βαθιά δυσπιστία απέναντι στην κρατική εξουσία. Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι το έδαφος πάνω στο οποίο στέκεται το αμερικανικό πείραμα.
Αλλά εδώ αρχίζει και το λάθος του MAGA. Από τη σωστή παρατήρηση ότι η ελευθερία χρειάζεται πολιτισμό, φτάνει στο λάθος συμπέρασμα ότι η Αμερική πρέπει να οριστεί ως φυλετική, θρησκευτική ή κληρονομική κοινότητα. Από την ανάγκη για κοινό ήθος περνά στην ταυτοτική πολιτική από τα δεξιά. Από την υπεράσπιση των συνόρων περνά στη δυσπιστία απέναντι στον ίδιο τον οικουμενικό χαρακτήρα της Διακήρυξης. Θέλει να προστατεύσει την Αμερική, αλλά κινδυνεύει να προστατεύσει κάτι διαφορετικό από την Αμερική.
Η αμερικανική παράδοση δεν λέει ότι η κουλτούρα είναι άχρηστη. Λέει ότι η κουλτούρα υπηρετεί το δόγμα της ελευθερίας, όχι το αντίστροφο. Τα ήθη είναι απαραίτητα όταν κρατούν ζωντανές τις αρχές της Διακήρυξης. Γίνονται επικίνδυνα όταν ζητούν να τις αντικαταστήσουν. Η Αμερική χρειάζεται κοινό πολιτισμό, αλλά αυτός ο πολιτισμός δεν είναι κοινό αίμα. Είναι κοινή πίστη στην ελευθερία, στον νόμο, στην ευθύνη και στην αξιοπρέπεια του ατόμου.
Οι Δημοκρατικοί είχαν πάντοτε πιο χαλαρή σχέση με αυτή την παράδοση. Η προοδευτική ιδιοσυγκρασία βλέπει το παρελθόν ως υλικό προς διόρθωση. Θέλει να ανακατασκευάσει την κοινωνία, συχνά με εργαλείο το κράτος. Γι’ αυτό η σημερινή κρίση βαραίνει κυρίως τους Ρεπουμπλικανούς. Αν η Αριστερά αμφισβητεί την παράδοση από έξω, η νέα Δεξιά την προδίδει από μέσα.
Η Αμερική δεν έγινε μεγάλη επειδή προστάτευσε μια φυλή. Έγινε μεγάλη επειδή επέτρεψε σε ανθρώπους διαφορετικής φυλής, θρησκείας και καταγωγής να ζήσουν κάτω από έναν κοινό νόμο. Όχι κάτω από ένα κοινό αίμα. Όχι κάτω από έναν κοινό βωμό.
Η νέα Δεξιά πιστεύει ότι σώζει την Αμερική επιστρέφοντάς την στην ταυτότητα. Στην πραγματικότητα τη μικραίνει. Τη φέρνει στα μέτρα των φόβων της. Ο Γκόρσατς, αντίθετα, υπερασπίζεται την Αμερική όπως την κατανόησαν οι ιδρυτές της: όχι ως κληρονομικό προνόμιο, αλλά ως πολιτική υπόσχεση.
Η Αμερική δεν είναι αίμα. Είναι δόγμα. Και όποιος δεν αντέχει αυτή την ιδέα, δεν υπερασπίζεται την παράδοση. Την εγκαταλείπει.
Πηγή: liberal.gr