Του Δημήτρη Καμπουράκη
Ο άνθρωπος έπαθε μια κρίση πανικού. Δεν ήξερε τι είχε, πήγε νύχτα στα επείγοντα του Λαϊκού κι εκεί του έκανε την αρχική διάγνωση ένας παθολόγος. Του έδωσε ένα χαπάκι να ηρεμήσει και τον έστειλε σπίτι του, λέγοντας του ότι χρειάζεται σταθερή παρακολούθηση από ψυχίατρο ή ψυχολόγο για να το αντιμετωπίσει. Φτωχός άνθρωπος, ούτε κατά διάνοια να πληρώνει από 80 έως 150 ευρώ δυο φορές την εβδομάδα για ψυχοθεραπεία σε ιδιώτη. Άρχισε να ψάχνει στο ΕΣΥ, μαζί του κι εγώ καθότι συγγενής και φίλος μου.
Έτσι διαπίστωσα ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν προσφέρει τους πολίτες του προληπτική ή σταθερή ψυχοθεραπεία, σε μια χώρα που πάνω από το 10% του πληθυσμού την έχει από πολύ, μέχρι απόλυτη ανάγκη. Έμεινα κατάπληκτος, το ομολογώ. Μου έκανε τόση εντύπωση, που άρχισα να ρωτώ εδώ κι εκεί. Υπάρχουν βέβαια τα κρατικά ψυχιατρεία και οι ψυχιατρικές κλινικές των νοσοκομείων, αλλά μόνο για όσους χρειάζονται άμεση θεραπεία (να τους κλείσουν μέσα δηλαδή, για νοσηλεία) είτε για όσους αποτελούν έκτακτο περιστατικό, το οποίο διώχνουν δίνοντας του ένα χάπι και την συμβουλή μετά το πέρας της κρίσης να πάνε να κοιταχτούν. Αυτό και τέλος.
Είπα «δεν μπορεί». Οι καταθλίψεις, οι διαταραχές προσωπικότητας, οι αγχωτικές κρίσεις, οι κρίσεις πανικού, οι φοβίες, οι διαταραχές ύπνου, σαρώνουν. Δεν γίνεται να μην έχει προβλεφθεί καμία πρόνοια. Τι διάολο, αφήνουν τους ανθρώπους να φθάσουν στο μη περαιτέρω κι ύστερα τους κοιτάνε υποχρεωτικά, όταν πια τους πάνε δεμένους στα επείγοντα διότι χρειάζονται νοσηλεία στα ψυχιατρικά νοσοκομεία ή στις ψυχιατρικές κλινικές που εφημερεύουν; Μα τότε για τους περισσότερους είναι αργά.
Ψάχνοντας μάλιστα, διαπίστωσα και κάτι που επίσης με άφησε άναυδο. Υπάρχουν πανεπιστημιακές σχολές ψυχολογίας καθώς και κολέγια, τα οποία βγάζουν μεν απόφοιτους ψυχολόγους που παίρνουν αμέσως άδεια άσκησης επαγγέλματος, πλην δεν υπάρχει κρατική δομή η οποία τους εκπαιδεύει πρακτικά. Η ίδια έλλειψη είναι. Αυτό που δεν υπάρχει για τους ασθενείς, δεν υπάρχει και για τους αυριανούς θεραπευτές τους. Δεν υπάρχει κάπου να κάνουν πρακτική οι αυριανοί ψυχολόγοι. Παίρνουν πτυχίο, ανοίγουν νόμιμα ιατρείο κι ύστερα μαθαίνουν πάνω στην πλάτη των ασθενών τους.
Τότε λοιπόν ανακάλυψα ότι μέσα σ’ αυτή την έρημο, υπάρχει μια όαση. Μικρή και ανήμπορη να αντιμετωπίσει το πρόβλημα στο σύνολο του, αλλά πάντως κάτι υπάρχει. Και μάλιστα πρωτοποριακό, όπως κατάλαβα εκ των υστέρων. Μου το υπέδειξε ένας στρατιωτικός ψυχίατρος.
«Υπάρχει τέτοιο ιατρείο στον Ευαγγελισμό», μου είπε. «Το οποίο κάνει εξαιρετική δουλειά, αν και η λειτουργία του στηρίζεται σε εθελοντική κυρίως εργασία. Απλώς είναι τόσο τεράστια η ζήτηση για ψυχοθεραπείες, που πολύ δύσκολα θα γίνει δεκτός ο φίλος σου. Είναι, βλέπεις, το μοναδικό στη χώρα. Νομίζω ότι μπορείς να κλείσεις ραντεβού μέσω ΕΟΠΥΥ, με το 1535».
Είχε δίκιο. Ο φίλος μου πήρε νούμερο πάνω από το 400 στη λίστα αναμονής. Ψάχνοντας ανακάλυψα μια εξαίρετη και δοσμένη στην αποστολή της ψυχίατρο, την κυρία Γεωργία Γεωργοπούλου, Επιμελήτριας Α’ του ΕΣΥ, που μαζί με την ομάδα της που αποτελείται από εθελοντές –ναι μάλιστα, εθελοντές της ψυχικής υγείας- κατάφερε το ακατόρθωτο, έστω και σε μικρή κλίμακα. Να προσφέρει πρωτοβάθμια ψυχιατρική φροντίδα εντός του ΕΣΥ και μάλιστα δίχως κόστος για το σύστημα, αντίθετα με έσοδα γι’ αυτό. Μιλάμε για κανονική μεταρρύθμιση, που παράλληλα καλύπτει και το άλλο κενό. Την πρακτική εκπαίδευση των ψυχιάτρων και ψυχολόγων που σπουδάζουν. Απλώς το εγχείρημα είναι στην αρχή, με την ζήτηση να είναι ήδη τεράστια.
Στο αυριανό κείμενο, θα γράψω δυο πράγματα για την προσπάθεια που γίνεται σ’ αυτό το Ειδικό Ιατρείο Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Γ.Ν.Α «Ευαγγελισμός», διότι θεωρώ ανάγκη πάσα η μεταρρύθμιση αυτή να επεκταθεί και σε άλλα νοσοκομεία, καθώς και άλλες πόλεις. Διότι δεν γίνεται το ΕΣΥ να φροντίζει αυτόν που τράκαρε με το αμάξι του ή έπαθε έμφραγμα ή έχει πέτρα στον νεφρό, αλλά τον ψυχικά πάσχοντα (ειδικά στα πρώτα στάδια) να τον αφήνει μόνο και ακάλυπτο. Δεν βλέπετε τι γίνεται εκεί έξω, από τους έφηβους μέχρι τις μεγάλες ηλικίες; Καιρός να υπάρξει μια μεγάλη αλλαγή και σ’ αυτό τον τομέα, συμφωνείς υπουργέ της υγείας;
Πηγή: liberal.gr
