Γράφει ο Μπάμπης Παπαδημητρίου
Εδώ και αρκετό καιρό, ιδίως μετά τις πολεμικές επιχειρήσεις στον Κόλπο, είχα σημειώσει ότι οι εξελίξεις του τιμάριθμου από τον ένα στον άλλο μήνα έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ετήσια μεταβολή για να κατανοούμε τα του μετώπου της ακρίβειας.
Στο μέτωπο αυτό, τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά. Είναι αλήθεια ότι η άνοδος τιμών στα διυλισμένα ορυκτά καύσιμα τροφοδότησε το τελευταίο πληθωριστικό κύμα. Πράγματι, τα χθεσινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ λένε πως, σε ετήσια βάση, είχαμε αυξήσεις 25% στη βενζίνη, 39% στο πετρέλαιο κίνησης και 37,5% στο πετρέλαιο θέρμανσης. Με αποτέλεσμα, όλων αυτών συνυπολογιζομένων ο ετήσιος τιμάριθμος να τρέχει με 5,7%.
Το ποσοστό είναι εντυπωσιακό αλλά, τεχνικά, οφείλεται στο γεγονός ότι η σύγκριση είναι ετήσια, γίνεται δηλαδή ως προς την περυσινή επίδοση, όταν, ο ετήσιος ρυθμός ήταν στο «κανονικό» 2%. Είναι αυτό που οι στατιστικοί ονομάζουν base effect, η επίδραση δηλαδή της βάσης σύγκρισης.
Το πραγματικό πρόβλημα με την πραγματική ασθένεια του ελληνικού πληθωρισμού βρίσκεται αλλού: στην ανατιμητική ψυχολογία των υπηρεσιών. Πιο ωμά θα έλεγα στην ανοχή των πολλών στην ακρίβεια που οφελεί τα εμπορικά περιθώρια κέρδους.
Ο εμπορικός κόσμος, από τους μικρούς και μεσαίους μέχρι και τους μεγαλύτερους εκμεταλλεύεται το πληθωριστικό κύμα για να προστατεύσει υψηλά περιθώρια κέρδους, τα οποία ανάκτησε έναν περίπου χρόνο μετά την πανδημία. Επιπλέον, εκμεταλλεύεται συστηματικά τις ευκαιρίες που δημιουργούνται σε σημεία συμφόρησης (bottlenecks) της εσωτερικής αγοράς, ειδικά σε τρόφιμα ή στις κατοικίες ή σε είδη που συνδέονται με το lifestyle και, βεβαίως, τον τουρισμό.
Ο καλύτερος δείκτης αυτής της «θανατηφόρας» για τα λαϊκά εισοδήματα εξέλιξης, είναι ο πληθωρισμός των υπηρεσιών, ο οποίος τρέχει με ετήσιο ρυθμό 6,1%. Είναι πρόδηλο ότι, εφόσον η αγορά δεν αντιδράσει ώριμα και απορριπτικά προς την προετοιμαζόμενη νέα «επίθεση», η τροφοδοσία του τιμάριθμου θα συνεχιστεί τους επόμενους μήνες ακόμη κι αν μειωθούν οι τιμές καυσίμων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι επί 20 μήνες, μεταξύ Αυγούστου 2024 και Φεβρουαρίου 2026, ο πληθωρισμός υπηρεσιών ήταν υψηλότερος του δείκτη τιμών αγαθών.
Συγκεκριμένα, το 2024 οι υπηρεσίες ακρίβυναν κατά 2 εκατοστιαίες μονάδες περισσότερο από τα αγαθά. Το 2025 η διαφορά ήταν στις 4 μονάδες και το μέχρι σήμερα έτος εμφανίζει διαφορά 1 μονάδας. Σε τρία χρόνια, ο τιμάριθμος υπηρεσιών έχει αυξηθεί κατά 7 μονάδες περισσότερο από τον δείκτη ανατιμήσεων στα αγαθά.
Βεβαίως, για να είμαστε «δίκαιοι», στο βαθμό που οι υπηρεσίες περιέχουν περισσότερη «εργασία» συγκριτικά με την αναλογία του «κεφαλαίου» στην τιμολόγηση των προϊόντων, η αύξηση του κόστους εργασίας εξηγεί σημαντικό μέρος αυτής της «πρωτοπορίας» στην ακρίβεια.
Όμως, οι κακές εξελίξεις δεν σταματούν. Όπως σημείωνα στην αρχή, οι εξελίξεις από μήνα σε μήνα έχουν ιδιαίτερη σημασία. Πράγματι τον Οκτώβριο έναντι Σεπτεμβρίου είχαμε αύξηση στα είδη διατροφής κατά 2,3% (στα φρούτα 12% και στα λαχανικά 8%), στα καφενεία 6,5% (!) και, όπως πάντα, στα ενοίκια νέα αύξηση κατά 1,3%.
Η απαισιόδοξη ανάγνωση των τιμαριθμικών εξελίξεων οδηγεί στο συμπέρασμα πως το τρίγωνο ενέργεια-εργατικά-κέρδη θα σπρώξει την ακρίβεια σε ακόμη χειρότερο επίπεδο τους αμέσως επόμενους μήνες, τουλάχιστον μέχρι την Άνοιξη. Εκτός αν ο πρόεδρος Τραμπ, μετά τις καταστροφές που έχει προκαλέσει, βρει χρόνο να κάνει κάποιο «θαύμα» με αγαθή επίδραση στις τιμές της ενέργειας. Δύσκολο!
Πηγή: liberal.gr