Του Νίκου Μελέτη
Σε πλήρη απόρριψη των τουρκικών ισχυρισμών, που είχαν διατυπωθεί μέσω επιστολής στον ΟΗΕ η οποία έφερε την υπογραφή του ψευδοκράτους, περί των θαλάσσιων ζωνών της Κυπριακής Δημοκρατίας και του δικαιώματος άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων και σύναψης συμφωνιών, όπως αυτή με την Αίγυπτο, προχώρησε η Λευκωσία.
Η Λευκωσία, με την επιστολή της προς τον ΟΗΕ (11 Μαΐου 2026), ρίχνει το γάντι στην Άγκυρα, καλώντας σε «διαπραγματεύσεις καλής πίστης σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών βόρεια και δυτικά του νησιού» και, εναλλακτικά, παραπέμπει στην πρόταση που έχει υποβάλει ήδη από το 2019 για σύναψη συνυποσχετικού (compromis) μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας, ώστε το ζήτημα της οριοθέτησης να παραπεμφθεί από κοινού στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
«Εάν η Τουρκία αισθάνεται τόσο βέβαιη για τις νομικές της θέσεις, η πρόταση αυτή παρέχει τη δυνατότητα να τεθούν τα επιχειρήματά της ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου, ως του κύριου δικαιοδοτικού οργάνου των Ηνωμένων Εθνών», επισημαίνεται στην επιστολή.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στον ΟΗΕ, Μαρία Μιχαήλ, με την επιστολή της σημειώνει ότι η παράνομη τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο δεν έχει μεταβάλει το διεθνές καθεστώς της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία εκπροσωπείται από μία νόμιμη κυβέρνηση, και υπενθυμίζει τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που αποκηρύσσουν ως παράνομη οντότητα το ψευδοκράτος και κρίνουν άκυρη την ανακήρυξή του.Αυτό σημαίνει ότι η οντότητα αυτή δεν έχει δικαίωμα σύναψης διεθνών συμφωνιών και ότι οποιεσδήποτε τέτοιες συμφωνίες είναι άκυρες, με αναφορά φυσικά στην υποτιθέμενη συμφωνία «οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και ΤΔΒΚ».
Επί της ουσίας των τουρκικών ισχυρισμών, η Λευκωσία δηλώνει ότι οι θαλάσσιες διεκδικήσεις που προβάλλει η Τουρκία μέσω της υποβολής γεωγραφικών συντεταγμένων στερούνται οποιασδήποτε νομικής βάσης και ότι οι υποβολές αυτές δεν δημιουργούν καμία νομική υποχρέωση ούτε έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας ούτε έναντι οποιουδήποτε τρίτου κράτους.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η Τουρκία βασίζει για ακόμη μία φορά τους ισχυρισμούς της στην ψευδή και εντελώς αβάσιμη θέση ότι τα νησιά δεν δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες πέραν της χωρικής θάλασσας, κατά παράβαση του άρθρου 121 παράγραφος 2 της UNCLOS.
Η Λευκωσία καταγγέλλει ακόμη ότι η θαλάσσια περιοχή που διεκδικεί η Τουρκία είναι «υπερβολική, παράλογη και παραβιάζει τα νόμιμα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας» επί των θαλάσσιων ζωνών της, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του εθιμικού διεθνούς δικαίου, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Επιστολή της 11ης Μαΐου 2026 από τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Κύπρου στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα
Κατόπιν οδηγιών της Κυβέρνησής μου, θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας στα ακόλουθα σημεία σχετικά με το περιεχόμενο της επιστολής της 16ης Φεβρουαρίου 2026 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη (A/80/642):
Πρώτον, θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι στην Κύπρο υπάρχει μόνο ένα κράτος, το οποίο εκπροσωπείται από τη μοναδική νόμιμη Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, από την ίδρυσή της το 1960. Η παράνομη χρήση βίας από την Τουρκία κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1974 και η συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή μέρους του εδάφους της δεν μεταβάλλουν με κανέναν τρόπο το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κυριαρχία επί του συνόλου της επικράτειάς της και απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν βάσει του διεθνούς δικαίου.
Δεύτερον, υπενθυμίζεται ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας, μέσω των ψηφισμάτων 541 (1983) και 550 (1984), καταδίκασε την υποτιθέμενη απόσχιση μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας και έκρινε ότι η ανακήρυξη της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» είναι νομικά άκυρη. Επιπλέον, το Συμβούλιο έχει επανειλημμένα καλέσει όλα τα κράτη, μέσω των σχετικών ψηφισμάτων του, συμπεριλαμβανομένου του ψηφίσματος 550 (1984), να σέβονται την κυριαρχία, την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ενότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Επομένως, η παρανομία της λεγόμενης «ΤΔΒΚ» απορρέει από το γεγονός ότι δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα παράνομης χρήσης βίας και άλλων κατάφωρων παραβιάσεων κανόνων γενικού διεθνούς δικαίου, ιδίως κανόνων αναγκαστικού δικαίου (jus cogens), όπως επιβεβαίωσε το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στη γνωμοδότησή του για το Κόσοβο το 2010. Ως εκ τούτου, η οντότητα αυτή στερείται διεθνούς νομικής προσωπικότητας και δεν διαθέτει ικανότητα σύναψης διεθνών συμφωνιών. Κατά συνέπεια, οποιεσδήποτε υποτιθέμενες συμφωνίες έχουν συναφθεί με αυτήν είναι εξ αρχής άκυρες (ab initio) σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Τρίτον, οι θαλάσσιες διεκδικήσεις που προβάλλει η Τουρκία μέσω της υποβολής γεωγραφικών συντεταγμένων στερούνται οποιασδήποτε νομικής βάσης. Οι υποβολές αυτές δεν δημιουργούν καμία νομική υποχρέωση ούτε έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας ούτε έναντι οποιουδήποτε τρίτου κράτους. Η Τουρκία βασίζει για ακόμη μία φορά τους ισχυρισμούς της στην ψευδή και εντελώς αβάσιμη θέση ότι τα νησιά δεν δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες πέραν της χωρικής θάλασσας, κατά παράβαση του άρθρου 121 παράγραφος 2 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, υιοθετώντας μια επιλεκτική και διαστρεβλωμένη ερμηνεία της σχετικής νομολογίας.
Αναφορικά με την επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη (A/74/757), η θέση της Κυβέρνησής μου έχει καταγραφεί στην επιστολή της 24ης Απριλίου 2020 (A/74/824-S/2020/332), με την οποία απορρίπτεται στο σύνολό της η υποβολή από την Τουρκία καταλόγου γεωγραφικών συντεταγμένων σχετικά με τα εξωτερικά όρια της υποτιθέμενης τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Ομοίως, με την επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 2020 (A/74/660-S/2020/50), η Κυβέρνησή μου είχε επίσης απορρίψει τις συντεταγμένες που υποβλήθηκαν μέσω της επιστολής της 13ης Νοεμβρίου 2019 του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Τουρκίας (A/74/550).
Η Κύπρος έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη σημασία της διεξαγωγής ουσιαστικών διαπραγματεύσεων προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Για τον σκοπό αυτό, η Κύπρος έχει καλέσει επανειλημμένα την Τουρκία σε διαπραγματεύσεις καλής πίστης σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών βόρεια και δυτικά του νησιού. Εναλλακτικά, όπως πρότεινε η Κύπρος τον Νοέμβριο του 2019, θα μπορούσε να συναφθεί ειδική συμφωνία (compromis) μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας, ώστε το ζήτημα να παραπεμφθεί από κοινού στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τον καθορισμό οριστικής θαλάσσιας οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας/Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης των δύο χωρών σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Εάν η Τουρκία αισθάνεται τόσο βέβαιη για τις νομικές της θέσεις, η πρόταση αυτή παρέχει τη δυνατότητα να τεθούν τα επιχειρήματά της ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου, ως του κύριου δικαιοδοτικού οργάνου των Ηνωμένων Εθνών.
Θα σας ήμουν ευγνώμων εάν η παρούσα επιστολή κυκλοφορούσε ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο του θέματος 75 της ημερήσιας διάταξης, και δημοσιευόταν στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Υποθέσεων Ωκεανών και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Law of the Sea Bulletin.
(Υπογραφή)
Μαρία Μιχαήλ
Πηγή: liberal.gr