Του Σάκη Μουμτζή
Ορθώς ο Κώστας Καραμανλής από την Ξάνθη επεσήμανε την επιτυχημένη ιδιωτικοποίηση του ΟΛΠ με την εξαγορά του από την κινεζική COSCO, σημειώνοντας χαρακτηριστικά που ουδείς άλλος ενδιαφέρθηκε τότε. Ήταν η εποχή που οι Αμερικάνοι γκρίνιαζαν, αλλά δεν έβαζαν το χέρι στην τσέπη. Είμαι βέβαιος πως αν και ο ΟΛΘ περνούσε τότε σε κινέζικα χέρια θα είχε πολύ καλύτερη τύχη.
Ο Κώστας Καραμανλής απέδωσε αυτή την ιδιωτικοποίηση στην πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική που ασκούσε η κυβέρνησή του. Ήταν μια γενίκευση του πλαισίου, με προφανή σκοπό να συγκριθεί με τη σημερινή εξωτερική πολιτική. Αν τελικά αυτός ήταν ο σκοπός του, πρωτίστως αδικεί τη δική του ανάλυση. Εντελώς άλλες ήταν οι διεθνείς συνθήκες πριν από 20 χρόνια. Είναι τόσο αυτονόητη και τόσο κοινότοπη αυτή η διαπίστωση που οποιαδήποτε ανάπτυξή της θα ήταν ανιαρή.
Από την ίδια πλευρά ασκείται κριτική στην πολιτική Μητσοτάκη απέναντι στην Τουρκία. Άλλες φορές αυτή η κριτική παίρνει τη μορφή ανησυχιών, άλλες φορές μια πιο επιθετική μορφή, καθώς εγκαλούν τον πρωθυπουργό για κατευναστική και ενδοτική πολιτική. Αλλά ο Ερντογάν του 2006 ουδεμία σχέση έχει με τον Ερντογάν του 2026.
Το 2006 αγωνιζόταν να εδραιώσει την εξουσία του απέναντι στους πανίσχυρους μηχανισμούς του κεμαλικού κράτους και αναζητούσε στηρίγματα και στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Συνεπώς, άλλα ήταν τα μέτωπα που είχε ανοικτά, άρα άλλες ήταν και οι προτεραιότητές του. Η τομή ήταν το πραξικόπημα του 2016, όταν αναγκάστηκε να στηριχτεί, για να πολεμήσει τον Γκιουλέν, στον πιο επιθετικό εκφραστή του κεμαλισμού, στον Μπαχτσελί των Γκρίζων Λύκων. Από τότε άλλαξε στρατηγικά η συμπεριφορά του απέναντι στην Ελλάδα.
Δηλαδή αυτή η αλλαγή δεν οφείλεται στην κατευναστική πολιτική του Μητσοτάκη, αλλά τόσο στους εσωτερικούς συσχετισμούς στο μπλοκ εξουσίας στην Τουρκία όσο και στις προτεραιότητές της εξωτερικής της πολιτικής. Καλώς έκανε την κουμπαριά τότε ο Καραμανλής, καλώς και ο Τσίπρας αναγορεύθηκε σε διδάκτορα τουρκικού πανεπιστημίου. Η «Γαλάζια Πατρίδα» και τα παρεπόμενά της εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της Τουρκίας, όταν άρχισε να διεκδικεί τον ρόλο του ηγέτη του σουνιτικού Ισλάμ και είχαν άμεση σχέση με τη λεγόμενη «Αραβική Άνοιξη» και τις παρενέργειές της, κυρίως στη Συρία.
Η Ελλάδα και το Αιγαίο ήταν μόνον ένα μέρος του προβλήματος του Ερντογάν. Το μικρότερο. Το βασικό του πρόβλημα ήταν και παραμένει το Ισραήλ. Σήμερα αυτό το πρόβλημα έχει επιταθεί λόγω των στενών σχέσεων Τραμπ – Νετανιάχου, ενώ προκαλούν πρόσθετη νευρικότητα στο τουρκικό κατεστημένο οι σχέσεις της Ελλάδας και της Κύπρου με το Ισραήλ.
Συνεπώς καλό είναι να μη συγκρίνουμε περιόδους που έχουν εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά. Άλλο το νόημα και η σκοπιμότητα της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής στη δεκαετία του 1980, άλλο στη δεκαετία του 2000 και άλλο στις ημέρες μας. Μετά την εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία και την 7η Οκτωβρίου 2023, όλα τα δεδομένα έχουν ανατραπεί. Υπάρχουν μόνον δύο βάρκες. Πατάς είτε στη μια είτε στην άλλη. Η Ελλάδα αποδείχθηκε εκ των πραγμάτων πως πατά στη σωστή.
Πηγή: liberal.gr