Του Κωνσταντίνου Μαριόλη
Ο φόβος ότι θα μείνουν εκτός της επανάστασης της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ράλι που αυτή πυροδοτεί, είναι σήμερα ισχυρότερος για τους επενδυτές της Wall Street και των παγκόσμιων χρηματιστηρίων, από τον φόβο του πληθωρισμού και της γεωπολιτικής αστάθειας.
Όμως τα προειδοποιητικά μηνύματα για τον κίνδυνο φούσκας, τον οποίο είναι αλήθεια ότι στη δεδομένη χρονική στιγμή οι επενδυτές αγνοούν, πυκνώνουν. Πριν από λίγες ημέρες, ο επικεφαλής αναλυτής της Bank of America, Μάικλ Χάρτνετ, προειδοποίησε ότι ο εκρηκτικός ενθουσιασμός γύρω από τις μετοχές της AI, σε συνδυασμό με ένα νέο κύμα πιθανών mega IPOs, οδηγεί το αμερικανικό χρηματιστήριο σε επίπεδα συγκέντρωσης που θυμίζουν τις μεγαλύτερες κερδοσκοπικές φούσκες της ιστορίας.
Μετά την ολοκλήρωση των πολυαναμενόμενων εισαγωγών των SpaceX, OpenAI και Anthropic, οι εταιρείες του ευρύτερου κλάδου της Τεχνητής Νοημοσύνης θα αντιστοιχούν περίπου στο 48% της συνολικής κεφαλαιοποίησης της χρηματιστηριακής αγοράς των ΗΠΑ. Η συγκέντρωση του κλάδου, δηλαδή, θα είναι μεγαλύτερη από της φούσκας των dot.com και μικρότερη μόνο από την εποχή της άνθησης των σιδηροδρόμων τη δεκαετία του 1880, όταν τα χρηματιστήρια λειτουργούσαν υπό τελείως διαφορετικές συνθήκες.
Είναι υπερβολική η BofA ή υπερβολικές οι αποτιμήσεις; Η μεγαλύτερη απειλή για το ράλι είναι η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων, καθώς οι λεγόμενοι «bond vigilantes» αρχίζουν να προκαλούν την αισιοδοξία της αγοράς, υποστηρίζει ο Χάρτνετ.
Στον αντίποδα, οι Goldman Sachs, Morgan Stanley και Deutsche Bank δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στην ΑΙ, η οποία αποτελεί τα τελευταία 3,5 χρόνια το κυρίαρχο χρηματιστηριακό story. Οι τρεις οίκοι αναβάθμισαν την τιμή-στόχο για τον S&P 500, μετά τα εντυπωσιακά εταιρικά αποτελέσματα, στις 8.000 μονάδες. Αν ο S&P 500 καταφέρει να κατακτήσει το οχυρό των 8.000 μονάδων μέσα στους επόμενους μήνες, θα έχει τρέξει ένα ράλι της τάξης του 26% από το χαμηλό που κατέγραψε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν και στο αποκορύφωμα της αβεβαιότητας.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο κλάδος του IT κέρδισε 16% τον Μάιο, ενώ ενισχύεται κατά 23,7% το 2026 ξεπερνώντας ήδη τα κέρδη του 2025. Ο μόνος κλάδος που κοντράρει τον ΙΤ φέτος είναι της Ενέργειας.
Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί ότι και η Goldman Sachs κάνει λόγο για αυξανόμενα σημάδια υπερβολής, απλά θεωρεί ότι η αγορά δεν βρίσκεται ακόμη σε συνθήκες αντίστοιχες με εκείνες που επικρατούσαν όταν έσκασαν φούσκες του παρελθόντος και ειδικότερα η φούσκα των dot.com στην αλλαγή του αιώνα.
Βραχυπρόθεσμα, η πεποίθηση που κυριαρχεί είναι ότι όσο οι επενδυτές πιστεύουν ότι η κρίση του Περσικού Κόλπου θα έχει παροδικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και ότι οι αλλαγές που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πολύ πιο μακροπρόθεσμες και κοσμογονικές, τόσο θα συνεχίζεται το ράλι.
Όποιος νομίζει ότι η έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις, πλανάται πλάνην οικτράν. Η τεχνολογική άνθηση αναδιαμορφώνει και τις αγορές, δημιουργώντας νέους νικητές, νέες υπερβολές και – ενδεχομένως – μια νέα χρηματιστηριακή φούσκα.
Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι ενώ η αναταραχή στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται και η παγκόσμια αγορά έχει ήδη χάσει περίπου 1,6 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, τα χρηματιστήρια καλπάζουν προς νέα ιστορικά υψηλά.
Η ιστορία των αγορών δείχνει ξεκάθαρα ότι κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση συνοδεύεται και από υπερβολές. Υπερβολές που άλλους τους κάνουν πλούσιους (όσους διαβάζουν σωστά το ράλι) και άλλους τους ρίχνουν στην άβυσσο (όσους αργούν να μπουν ή δεν προλαβαίνουν να βγουν) όταν η φούσκα σκάει.
Η άνθηση των εταιρειών του διαδικτύου στη δεκαετία του 1990 βασίστηκε σε ένα πολύ ισχυρό και εντέλει σωστό αφήγημα: ότι το internet θα αλλάξει τον κόσμο. Μόνο που η μανία για οποιαδήποτε εταιρεία σχετιζόταν με αυτή τη νέα εποχή οδήγησε σε παράλογες αποτιμήσεις πριν από τη μεγάλη κατάρρευση. Αυτό συνήθως συμβαίνει γιατί με τις αποτιμήσεις των βασικών «παικτών» της αγοράς να ανεβαίνουν πρώτες, οι επενδυτές αναζητούν καλύτερες αγοραστικές ευκαιρίες και ψάχνουν για… λαυράκια, τα οποία συχνά αποδεικνύονται φούσκες.
Το ερώτημα είναι αν σήμερα με την ΑΙ, οι αποτιμήσεις αντικατοπτρίζουν το μέλλον ή απλώς τον ενθουσιασμό της στιγμής.
Όπως σε κάθε παρόμοια περίπτωση, υπάρχουν δύο στρατόπεδα. Οι υποστηρικτές της τεχνητής νοημοσύνης επιμένουν ότι οι αλλαγές που θα έρθουν είναι τεκτονικές και κυρίως τα θεμελιώδη μεγέθη είναι πραγματικά και βιώσιμα. Κάπως έτσι δημιουργούνται νέοι γίγαντες στα χρηματιστήρια που εκθρονίζουν επιχειρήσεις που κυριαρχούσαν για δεκαετίες. Γράφαμε μέσα στην εβδομάδα για τον διπλασιασμό μέσα σε λίγα χρόνια (από 7 σε 14) των εισηγμένων που η αξία τους ξεπερνά τα 1 τρισ. δολάρια (περισσότερα εδώ).
Οι τεχνολογικοί «κολοσσοί», όπως η Nvidia, επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε υποδομές AI, ενώ η ζήτηση για chips και μνήμες είναι τόσο μεγάλη που η προσφορά αδυνατεί να την καλύψει. Το πιο πρόσφατο μέλος του κλαμπ των τρισεκατομμυρίων, η Micron, ανακοίνωσε ότι η παραγωγή προηγμένων HBM chips (High Bandwidth Memory – υψηλής ταχύτητας μνήμες που χρησιμοποιούνται κυρίως σε συστήματα AI, data centers και πανίσχυρες GPUs όπως της Nvidia) για το 2026 έχει ουσιαστικά προπωληθεί.
Ενδιαφέρον λοιπόν υπάρχει, όπως υπάρχει και μέλλον. Αυτό για το οποίο προειδοποιούν οι πιο επιφυλακτικοί είναι ότι οι αγορές συχνά υπερεκτιμούν την ταχύτητα με την οποία οι νέες τεχνολογίες μετατρέπονται σε διατηρήσιμα κέρδη. Όταν μια εταιρεία αυξάνει την αξία της κατά εκατοντάδες δισεκατομμύρια μέσα σε λίγους μήνες, το ρίσκο απογοήτευσης μεγαλώνει αναπόφευκτα.
Όμως όταν η χρηματιστηριακή υπερβολή δικαιολογείται από το μέγεθος της τεχνολογικής επανάστασης που συντελείται, το ράλι μακροπρόθεσμα θα συντηρηθεί, αφού οι επενδυτές δεν ποντάρουν μόνο στο σήμερα αλλά κυρίως στη μεγάλη παραγωγική μεταμόρφωση των επόμενων δεκαετιών.
Πηγή: liberal.gr