Του Αλέξ. Σκούρα
Για χρόνια ακούμε ένα μεγάλο κομμάτι της δυτικής Αριστεράς να περιγράφει το Ισραήλ περίπου ως ένα αυταρχικό, θεοκρατικό κράτος στο οποίο οι Άραβες πολίτες ζουν χωρίς πραγματικά πολιτικά δικαιώματα. Μπορούμε και πρέπει να συζητήσουμε σοβαρά για τις αδυναμίες της ισραηλινής δημοκρατίας, για τις διακρίσεις, για την πολιτική στη Δυτική Όχθη, για τον πόλεμο και για τις ευθύνες κάθε κυβέρνησης. Υπάρχει όμως ένα μικρό πρόβλημα με την εικόνα του δήθεν αυταρχικού κράτους – απαρτχάιντ. Οι ίδιοι οι Άραβες πολίτες του Ισραήλ μόλις απέκτησαν τη δύναμη να καθορίσουν ποιος θα το κυβερνήσει.
Στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου η συμμετοχή των Αράβων πολιτών αυξήθηκε εντυπωσιακά. Με την καταμέτρηση σχεδόν ολοκληρωμένη, τα δύο αραβικά ψηφοδέλτια συγκεντρώνουν συνολικά 19 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ. Η Κοινή Λίστα, η συμμαχία των Hadash, Ta’al και Balad, εκλέγει 11 βουλευτές και η Ra’am του Μανσούρ Αμπάς άλλους οκτώ. Το μπλοκ του Νετανιάχου βρίσκεται στις 53 έδρες και το αντίπαλο μπλοκ στις 48. Κανένας δεν φτάνει τις 61. Οι Άραβες βουλευτές βρίσκονται, κατά πάσα πιθανότητα, στη θέση του ρυθμιστή.
Αυτό δεν είναι κάποιο επικοινωνιακό τέχνασμα του Ισραήλ. Είναι η ίδια η λειτουργία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Άραβες πολίτες ψηφίζουν κόμματα που εκφράζουν πρωτίστως την αραβική κοινότητα. Εκλέγουν Άραβες βουλευτές. Οι βουλευτές αυτοί αντιπολιτεύονται σκληρά την κυβέρνηση, καταγγέλλουν τον πόλεμο, ζητούν παλαιστινιακό κράτος και διεκδικούν περισσότερους πόρους για τις κοινότητές τους. Και σήμερα η ψήφος τους μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το ποιος θα κυβερνήσει το Ισραήλ.
Δεν είναι καν η πρώτη φορά που φτάνουμε τόσο μακριά. Το 2021 η Ra’am του Μανσούρ Αμπάς έγινε το πρώτο ανεξάρτητο αραβικό κόμμα που συμμετείχε σε κυβερνητικό συνασπισμό στο Ισραήλ. Σήμερα ο Αμπάς δηλώνει ξανά διατεθειμένος να συμμετάσχει σε κυβέρνηση, ενώ η Κοινή Λίστα, η συμπαράταξη 3 αραβικών κομμάτων, δηλώνει έτοιμη για πολιτική συνεργασία με στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου.
Και εδώ αξίζει να κάνουμε την άβολη αντιστροφή του παραδείγματος. Μπορεί κανείς να φανταστεί κάτι αντίστοιχο σε οποιαδήποτε αραβική χώρα; Ένα εβραϊκό πολιτικό κόμμα, με Εβραίους πολίτες να προσέρχονται μαζικά στις κάλπες, να εκλέγουν τους δικούς τους εκπροσώπους και αυτοί να αποκτούν αρκετές έδρες ώστε να αποφασίζουν ποιος άραβας ηγέτης θα κυβερνήσει;
Η σύγκριση γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική αν θυμηθούμε ότι η Παλαιστινιακή Αρχή δεν έχει πραγματοποιήσει προεδρικές εκλογές από το 2005 και βουλευτικές από το 2006. Εκεί βρίσκεται ίσως η πιο ουσιαστική διαφορά. Στο Ισραήλ μια εθνική και θρησκευτική μειονότητα μπορεί όχι απλώς να ψηφίσει, αλλά να οργανωθεί πολιτικά, να εκπροσωπηθεί στο κοινοβούλιο, να πολεμήσει πολιτικά την κυβέρνηση και ενδεχομένως να καθορίσει την επόμενη.
Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι το Ισραήλ είναι τέλειο. Καμία δημοκρατία δεν είναι. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να χρησιμοποιούμε τις λέξεις με κάποια στοιχειώδη σοβαρότητα. Δημοκρατία δεν είναι το κράτος στο οποίο όλοι είναι ευχαριστημένοι, όλοι συμφωνούν ή όλες οι κοινωνικές ανισότητες έχουν εξαφανιστεί. Δημοκρατία είναι το κράτος στο οποίο ακόμη και μια μειονότητα που συγκρούεται πολιτικά, πολιτισμικά και εθνικά με την πλειοψηφία μπορεί να οργανωθεί, να ψηφίσει, να εκλεγεί και τελικά να κρατήσει στα χέρια της την τύχη της κυβέρνησης.
Και αυτή την εβδομάδα, στο Ισραήλ, αυτό ακριβώς συνέβη.
Πηγή: liberal.gr