Του Κώστα Στούπα
Θυμάμαι την ουρά. Καλοκαίρι του 2015, μπροστά σε ένα μηχάνημα ΑΤΜ, εξήντα ευρώ την ημέρα και βλέμματα ανθρώπων που δεν καταλάβαιναν πώς βρέθηκε η χώρα τους εκεί. Δεν ήταν κάποιος αριθμός «…πάνω από το άνθρωπο» ήταν η χαρακτηριστική φωτογραφία του συνταξιούχου που έκλαιγε κατάχαμα έξω από την τράπεζα κρατώντας το τραπεζικό βιβλιάριο στα χέρια.
Αυτό είναι η χρεοκοπία. Και αυτό ακριβώς αγοράζει η πρόωρη αποπληρωμή του χρέους: Ασφάλεια για να μην ξαναδούν τα παιδιά μας τις σκηνές που ζήσαμε εμείς.
Η πρόωρη αποπληρωμή αξίζει να υποστηριχθεί όχι επειδή το λέει η κυβέρνηση, αλλά επειδή υπηρετεί μια στοιχειώδη αρχή χρηστής διαχείρισης: «όταν το κράτος έχει πλεονάζουσα ρευστότητα, οφείλει να μειώνει τις υποχρεώσεις του, αντί να ψάχνει νέους τρόπους να ξοδέψει τα χρήματα των φορολογουμένων».
Αυτοί που απαιτούν τα αντίθετα μοιάζουν με τους απατεώνες που αύριο θα κατηγορούν όλους του άλλους για την επόμενη χρεοκοπία εκβιάζοντας την ευκαιρία να βάλουν το δάχτυλο στο βάζο με το μέλι: Τον κρατικό κορβανά.
Το ζήσαμε και τους είδαμε…
Τα οφέλη είναι χειροπιαστά. Κάθε 1 δισ. πρόωρης αποπληρωμής γλιτώνει γύρω στα «30 εκατ. τόκους τον χρόνο». Στα 12,84 δισ., περίπου «370 εκατ. τον χρόνο» παύουν να φεύγουν σε πιστωτές. Η χώρα κατεβαίνει από τον θρόνο της πιο υπερχρεωμένης της Ευρώπης, βελτιώνει το προφίλ λήξεων, δανείζεται φθηνότερα. Και όταν φθηναίνει ο δανεισμός του Δημοσίου, φθηναίνει σταδιακά και για τράπεζες, επιχειρήσεις και για το στεγαστικό του πολίτη. Η αξιοπιστία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι επιτόκιο.
Ακούγεται, βέβαια, το έξυπνο επιχείρημα: παράλογο να αποπληρώνεις «φθηνά» δάνεια του 1,5%, όταν δανείζεσαι ακριβότερα από τις αγορές. Η σύγκριση είναι παραπλανητική. Θα ίσχυε αν το Δημόσιο δανειζόταν σήμερα με 3% ή 4% για να εξοφλήσει δάνεια του 1,5%. Δεν κάνει αυτό. Χρησιμοποιεί πλεονάζουσα ρευστότητα για να μειώσει το συνολικό χρέος και, μαζί, τις μελλοντικές χρηματοδοτικές του ανάγκες.
Και υπάρχει κάτι που δεν χωρά σε μια απλή σύγκριση επιτοκίων: ο «κίνδυνος αναχρηματοδότησης». Κάθε ευρώ που εξοφλείται σήμερα είναι ένα ευρώ που δεν θα χρειαστεί να αναχρηματοδοτηθεί αύριο, ίσως σε πολύ δυσμενέστερες συνθήκες. Στην Ελλάδα ξέρουμε καλύτερα από τους περισσότερους πόσο γρήγορα αλλάζει η τιμή του κινδύνου. Την είδαμε να αλλάζει μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο.
Πάνω απ’ όλα, όμως, είναι ζήτημα δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών. Το δημόσιο χρέος είναι μια απαίτηση του σημερινού κράτους πάνω στο εισόδημα των «αυριανών» φορολογουμένων.
Όσο μεγαλύτερη η απαίτηση, τόσο μικρότερη η ελευθερία των επόμενων πολιτών να αποφασίσουν οι ίδιοι για τους πόρους τους. Η γενιά μου παρέλαβε το βάρος. Δεν έχει κανένα δικαίωμα να το φορτώσει στα παιδιά της για να ζήσει λίγο πιο άνετα σήμερα.
Και εδώ αρχίζει το θράσος. «Δώστε τα καλύτερα σε παροχές και επενδύσεις», ακούγεται. Ασφαλώς και θα μπορούσαν. Το κράτος βρίσκει «πάντα» έναν καλό λόγο να ξοδέψει ακόμη ένα δισεκατομμύριο. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Οι πολιτικοί θεσμοί έχουν ασύγκριτα ισχυρότερα κίνητρα να φουσκώνουν τη σημερινή δαπάνη παρά να προστατεύουν τον άγνωστο φορολογούμενο του αύριο.
Αυτή η νοοτροπία δεν είναι αθώα. Είναι η ίδια που «κυοφόρησε» την προηγούμενη χρεοκοπία: κάθε δάνειο εισόδημα, κάθε πλεόνασμα λάφυρο. Και ας μην κρυβόμαστε πίσω από ένα κόμμα – το κακό είναι διακομματικό. Σχεδόν όλοι όσοι κυβέρνησαν, όταν πλησίαζαν εκλογές, τάισαν το ίδιο θηρίο για μια χούφτα ψήφους. Η επόμενη χρεοκοπία δεν έρχεται από το πουθενά. Σπέρνεται τώρα, σε κάθε πλειστηριασμό υποσχέσεων.
Μόνο μια χώρα που δεν στραγγίζεται σε τόκους έχει την άνεση να χτίσει, χωρίς να τρέμει την επόμενη δημοπρασία ομολόγων.
Γιατί το μόνο αληθινό δώρο σε μια επόμενη γενιά δεν είναι το επίδομα που θα ξεχάσει σε έναν χρόνο. Είναι να μην ξυπνήσει ποτέ ένα πρωί και να βρει τη χώρα της στην ουρά ενός ΑΤΜ. Η μείωση του χρέους περιορίζει μια μελλοντική αξίωση του κράτους πάνω στους πολίτες του. Κάτι είναι κι αυτό.
Τα υπόλοιπα είναι πυροτεχνήματα. Και τα πυροτεχνήματα τα πληρώνει πάντα αυτός που χειροκροτεί.
*Ο τίτλος των παιδιών τους θύτες, είναι προσαρμογή στίχου του Διονύση Σαββόπουλου από το τραγούδι «Κωλοέλληνες». Η εξιδανίκευση του εαυτού μας χωρίς ίχνος αυτογνωσίας οδηγεί στην απόκρυψη των ελαττωμάτων και αδυναμιών και κατά συνέπεια πολλαπλασιασμό των λαθών…
Μελαμψές φυλές,
κοντοπόδαρες,
Σειληνοί του κράτους
που ξερνάει και να `τους,
τσιφτετέλληνες
με γονείς ληστές
των συντρόφων τους θύτες
για αμνηστία αλήτες
τώρα διοικητές.
Κράτος ασυστόλων
και πεσμένων κώλων
κωλοέλληνες.
Η χάρτα αυτού του κράτους κρύβει απάτη
που φτάνει στον γνωστό αγριορωμιό
στο ντάτσουν μιας φυλής που ζει φευγάτη
απ` ό,τι Ελληνικό στον κόσμο αυτό….
Πηγή: liberal.gr