Του Κώστα Στούπα
Διαβάζω συχνά πως οι συνθήκες ζωής σήμερα έχουν δυσκολέψει, πως οι νέοι με τον μισθό τους δύσκολα τα βγάζουν πέρα και πως είναι αδύνατο κάποιος με τον μέσο μισθό να αποκτήσει δικό του σπίτι.
Αυτό είναι αλήθεια.
Έθεσα το ερώτημα στο ChatGPT και η απάντηση ήταν πως το 2026 στην Ελλάδα ένα δυάρι 70 τ.μ., με μέση τιμή κατοικίας πανελλαδικά (αστικές περιοχές) περίπου €2.200–€2.800 ανά τ.μ., θα κόστιζε €154.000–€196.000. Ο μέσος καθαρός μηνιαίος μισθός στην Ελλάδα είναι περίπου μεταξύ €1.150–€1.300.
Άρα χρειάζονται περίπου 130 έως 165 μέσοι μηνιαίοι μισθοί, δηλαδή 11–14 χρόνια μισθού χωρίς καμία άλλη δαπάνη.
Στην Ελλάδα του 1980, αντίστοιχα, τα στοιχεία δείχνουν πως ένα τυπικό διαμέρισμα 70 τ.μ. σε πόλη κόστιζε περίπου 1,5 έως 2,2 εκατ. δραχμές. Ο μέσος μηνιαίος μισθός εργαζομένου ήταν περίπου 18.000–25.000 δραχμές.
Άρα χρειάζονταν περίπου 75 έως 100 μέσοι μηνιαίοι μισθοί, δηλαδή 6–8 χρόνια μισθού. Τσέκαρα τα στοιχεία και διαπίστωσα πως απηχούν την πραγματικότητα. Οι συνθήκες έχουν δυσκολέψει λοιπόν αντικειμενικά.
Βέβαια, οι παλαιότεροι, όπως εγώ, θα θυμούνται πως στη δεκαετία του ’80 ο πληθωρισμός ήταν στο 15% με 20% και τα επιτόκια κοντά στο 30%. Αυτό καθιστούσε απαγορευτικό τον δανεισμό για αγορά κατοικίας.
Σήμερα, με τον πληθωρισμό περί το 3% και τα τραπεζικά επιτόκια για στεγαστικά περί το 4%-5%, η αγορά κατοικίας με τραπεζικό δάνειο δεν είναι ακατόρθωτο σενάριο.
Κι όμως, οι γονείς απέκτησαν κατοικίες στις δεκαετίες του ’70 και του ’80, κάτι που για τους σημερινούς νέους μοιάζει αδύνατο.
Ο βασικός λόγος που σήμερα μοιάζει δύσκολη η αγορά κατοικίας, εκτός της ανόδου των τιμών των ακινήτων, είναι πιστεύω και ο τρόπος ζωής.
Πόσες στις 10 οικογένειες τη δεκαετία του ’80 είχαν αυτοκίνητο; Τα στοιχεία λένε πως στις αρχές είχαν 3 στις 10 και στα τέλη της δεκαετίας 4 με 5 στις 10. Σήμερα 9 στις 10 διαθέτουν τουλάχιστον ένα αυτοκίνητο.
Στη δεκαετία του ’80 τα ελληνικά νοικοκυριά που έκαναν ταξίδια αναψυχής στο εξωτερικό ήταν μετρημένα στα δάχτυλα. Σήμερα υπολογίζεται πως το 35%-50% των νοικοκυριών κάνει τουλάχιστον ένα ταξίδι αναψυχής στο εξωτερικό ανά διαστήματα. Στους νεότερους το ποσοστό ανεβαίνει περισσότερο.
Η έξοδος για φαγητό και η αγορά φαγητού απ’ έξω σήμερα είναι καθημερινή συνήθεια, ενώ πριν 50 χρόνια γινόταν σπανιότερα.
Οι διακοπές εντός Ελλάδας τη δεκαετία του ’80, για την πλειοψηφία των νοικοκυριών, ήταν συνυφασμένες με το χωριό καταγωγής, ενώ σήμερα οι περισσότεροι επισκέπτονται, έστω και για λίγες μέρες, κάποιο μέρος της Ελλάδας.
Με τα στοιχεία αυτά θέλω να επισημάνω πως ο τρόπος ζωής σήμερα έχει βελτιωθεί και έχει καταστεί περισσότερο δαπανηρός, με αποτέλεσμα το εισόδημα πράγματι να μην επαρκεί για επενδύσεις στην απόκτηση ιδιωτικής στέγης.
Ναι, λοιπόν, στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 ήταν ευκολότερο να αποκτήσει κάποιος ακίνητο με τη δουλειά του, αλλά ο λιτός τρόπος ζωής επέτρεπε αποταμίευση.
Θυμάμαι στη δεκαετία του ’80, στο σπίτι μας στην Πλατεία Αμερικής, τα καλοκαίρια το συνηθισμένο φρούτο ήταν το καρπούζι και όχι το πεπόνι, γιατί το δεύτερο ήταν μερικές δραχμές ακριβότερο.
Δεν ξέρω πολλούς σήμερα που ελέγχουν τη διαφορά στην τιμή μεταξύ καρπουζιού και πεπονιού…
Πηγή: liberal,gr