Της Δήμητρας Κρουστάλλη
Ενώ ημερολογιακά το ζήτημα των εκλογών βρίσκεται σε εκκρεμότητα, πολιτικά είναι κυρίαρχη στους κυβερνητικούς η εντύπωση ότι η ΝΔ δεν θα κερδίσει αυτοδυναμία και ότι θα χρειαστεί και δεύτερος γύρος εκλογών για να σχηματιστεί κυβέρνηση.
Η φωτογραφία της Κριστίν Λαγκάρντ με το τσιρότο στο πρόσωπο θα μπορούσε να είναι η εικόνα της τραυματισμένης Ευρώπης, με την τραμπική Αμερική να την εχθρεύεται και τις ακροδεξιές δυνάμεις να την απειλούν εσωτερικά. Σε μια εποχή που μεγάλοι ηγέτες εκλείπουν από τη Γηραιά Ηπειρο, η 70χρονη σιδηρά κυρία της ευρωπαϊκής οικονομίας και επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποτελούσε, πριν από την παραίτησή της, σημείο αναφοράς. Ποιος όμως μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα με πρόωρες εκλογές στην Ισπανία στις 29 Νοεμβρίου, άλλες επτά αναμετρήσεις το 2027 και τις ακραίες δυνάμεις να διαβρώνουν τον κόσμο όπως τον ξέρουμε;
Η Λαγκάρντ δεν θα χαθεί από το προσκήνιο. Λέγεται ότι θα μετακομίσει στην κεφαλή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ που συνέρχεται μία φορά τον χρόνο στο Νταβός και από εκεί θα έχει τη δυνατότητα να διαμορφώνει την παγκόσμια οικονομική ατζέντα. Ομως, αυτή η θέση τής στερεί τη δυνατότητα να λαμβάνει αποφάσεις και η Γαλλία έχει απόλυτη ανάγκη τις αποφάσεις που θα λάβει τους επόμενους μήνες η ΕΚΤ. Η Λαγκάρντ εγκατέλειψε μία από τις τρεις σημαντικότερες θέσεις της ΕΕ δώδεκα μήνες προτού λήξει η θητεία της, προκειμένου να διευκολύνει τον Εμανουέλ Μακρόν να έχει λόγο στην επιλογή του διαδόχου της, εν όψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών και του ενδεχομένου επικράτησης της Μαρίν Λεπέν. Ο Μακρόν δεν ενδιαφέρεται μόνο για την ΕΚΤ, θα επιθυμούσε ευρύτερες οχυρώσεις σε διάφορες κρίσιμες ευρωπαϊκές θέσεις, ιδανικά με τη συνεργασία των Γερμανών, καθώς συμμερίζεται την εκτίμηση και άλλων ηγετών ότι διαφορετικά θα ξεκινήσει μια «σκοτεινή πενταετία» για την Ευρώπη μέχρι τις επόμενες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία. Η ΕΚΤ όμως είναι εξαιρετικά σημαντική.
Η Γαλλία έχει υψηλό δημόσιο χρέος, διογκούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και αναιμική ανάπτυξη. Και μπορεί οι πολιτικοί της να διαβεβαιώνουν ότι η Γαλλία δεν είναι Ελλάδα, αλλά χάρη στην ελληνική κρίση η ΕΚΤ απέκτησε τα εργαλεία που χρειάζονται για να αντιμετωπιστεί η κρίση σε μια χώρα που δεν μπορεί κανένας να σώσει. Η ΕΚΤ όμως έχει τη δυνατότητα να αγοράζει τα ομόλογά της, ακόμα και αν καταλήξουν στην κατηγορία «σκουπίδια», όπως συνέβη με τα ελληνικά, και να διατηρήσει την οικονομία της πάνω από την επιφάνεια της τρικυμισμένης θάλασσας.
Αλλά δεν είναι μόνο η Γαλλία. Και η υπόλοιπη Ευρώπη θα νιώσει στο πετσί της τις συνέπειες της μετατροπής του french affair σε γάμο με την Ακροδεξιά. Αν κερδίσει η Λεπέν, θεωρείται βέβαιο ότι θα ζητήσει δημοσιονομική χαλάρωση, χρηματοδότηση των ελλειμμάτων της χώρας της και μείωση του ποσοστού συμμετοχής της Γαλλίας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ορισμένα από αυτά δεν προβλέπονται, αλλά ποιος θα σταματήσει μια φρεσκοεκλεγμένη ηγέτιδα, η οποία μέχρι πρότινος αμφισβητούσε το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα; Αν συμβεί αυτό, η Ευρώπη θα βρεθεί σε αχαρτογράφητα νερά και θα πρέπει να αναπτύξει νέους τρόπους διαχείρισης της πολιτικοοικονομικής κρίσης, προτού διαχυθεί και σε άλλες χώρες που επίσης δεν αισθάνονται πολύ καλά με την κοινωνική πίεση να μετατρέπεται σε πολιτική αποδιοργάνωση.
Γι’ αυτό έγινε επιτακτική η παραίτηση της Λαγκάρντ. Για να μπουν οι ενήλικοι στο δωμάτιο και να κλείσουν πόρτες και παράθυρα στις δυνάμεις της αποσταθεροποίησης, όσο είναι αυτό εφικτό.
Τα πράγματα, όμως, είναι ακόμα χειρότερα. Τους τελευταίους μήνες βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034, δηλαδή για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό των επόμενων επτά ετών. Οι «27» είναι τριχασμένοι ανάμεσα στους φειδωλούς (Γερμανία, Αυστρία, Δανία, Ολλανδία, Σουηδία, Φινλανδία), στην ομάδα των «16», που συμμετέχει και η Ελλάδα και επιδιώκει κάποια δημοσιονομική χαλάρωση σε περιπτώσεις κρίσεων και διατήρηση των κονδυλίων για τη συνοχή και την ΚΑΠ, και στους ουδέτερους, στους οποίους ηγείται η Γαλλία.
Η ιρλανδική προεδρία πρότεινε ως συμβιβαστική λύση τη μείωση κατά 8% συνολικά του ΠΔΠ, που εξειδικεύεται σε μείωση κατά 13% των κονδυλίων για την ανταγωνιστικότητα, κατά 13% για την άμυνα, κατά 55% των δράσεων αλληλεγγύης και κατά 35% για τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας. Η πρόταση προφανώς δεν ευτύχησε, αλλά είναι ενδεικτική του αδιεξόδου στο οποίο έχουν περιέλθει οι συνομιλίες. Βέβαια, η ΕΕ είτε στο παρά πέντε είτε στο και πέντε βρίσκει τρόπο να ομονοήσει, μόνο που τώρα αυτό το χρονικό περιθώριο έχει συμπυκνωθεί στους δύο επόμενους μήνες και στις τρεις Συνόδους Κορυφής που θα φιλοξενήσουν στις 1 και 26-27 Νοεμβρίου και στις 17-18 Δεκεμβρίου. Ο Μακρόν έχει προειδοποιήσει τους υπόλοιπους ηγέτες ότι αν δεν έχει ολοκληρωθεί η συζήτηση μέχρι τα Χριστούγεννα, εκείνος αποδυναμώνεται καθώς εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο.
Σε περίπτωση που παραταθούν οι διαβουλεύσεις στο 2027, το πιθανότερο είναι να φτάσει η καυτή πατάτα στα χέρια της ελληνικής προεδρίας που θα ξεκινήσει την 1η Ιουλίου. Θα προηγηθούν, ωστόσο, εκλογές.
Μια κρυπτική πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Κιλκίς άνοιξε ξανά τη σχετική συζήτηση. «Θα είμαστε εδώ τον Απρίλιο, που θα δοθεί στην κυκλοφορία ο δρόμος που θα ενώνει το Κιλκίς με τη Θεσσαλονίκη, γιατί μετά έρχονται εκλογές». Πότε μετά; «Τον Μάιο προγραμματίζονται οι εκλογές» προβλέπουν διάφορα κυβερνητικά στελέχη, χωρίς να έχουν τη βεβαιότητα του Αδωνη Γεωργιάδη ότι θα διεξαχθούν συγκεκριμένα στις 16 Μαΐου.
Αλλά ενώ ημερολογιακά το ζήτημα των εκλογών βρίσκεται σε εκκρεμότητα, πολιτικά είναι κυρίαρχη στους κυβερνητικούς η εντύπωση ότι η ΝΔ δεν θα κερδίσει αυτοδυναμία και ότι θα χρειαστεί και δεύτερος γύρος εκλογών για να σχηματιστεί κυβέρνηση. Αρα, όσο πιο αργά τον Μάιο διεξαχθεί ο πρώτος γύρος τόσο πιο κοντά στην ελληνική προεδρία θα έρθει ο δεύτερος γύρος, εντείνοντας την πίεση στους ψηφοφόρους. «Το αίτημα να φύγει ο Μητσοτάκης είναι υπαρκτό, αλλά δεν υπάρχει κάποιος ικανός να τον διώξει» σχολιάζει παράγοντας της ΝΔ, ο οποίος πιστεύει ότι ούτε ο Αντώνης Σαμαράς ούτε ο Κώστας Καραμανλής θα παίξουν τον ρόλο που πιστεύουν ορισμένοι στο εκλογικό αποτέλεσμα. «Θα μπορούσαν αν υπήρχε προοπτική να διαδεχθούν τον Κυριάκο, τώρα θέλουν μόνο να κάνουν ζημιά και ο κόσμος θα το σκεφτεί αυτό» προσθέτει.
Ωστόσο, η κοινή γνώμη έχει γίνει πολύ καχύποπτη με την κυβέρνηση, με αποτέλεσμα οι επικοινωνιακές τακτικές της να μη βρίσκουν πλέον αντίκρισμα. «Δεν είναι ότι δεν μας ακούν. Μας ακούν και δεν μας πιστεύουν» ομολογεί βουλευτής που εκλέγεται σε μια δύσκολη για τη ΝΔ περιφέρεια της Βόρειας Ελλάδας, οι κάτοικοι της οποίας προβληματίζονται για το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου με αφορμή το καλώδιο, «κάτι που με έχει εκπλήξει» λέει ο ίδιος.
Στην κυβέρνηση αρμοδίως διαβεβαιώνουν ότι δεν πρόκειται να γίνει τίποτα στο Αιγαίο και ότι δεν θα υπάρξει εκλογικός αιφνιδιασμός, αλλά χρειάζεται μεγάλη εξάσκηση για να αντέχεις την πίεση και να διατηρείς το χαμόγελό σου, όπως έχει πει ότι κάνει η Λαγκάρντ, που απέκτησε αυτή τη δεξιότητα από τη συγχρονισμένη κολύμβηση. Στην κυβέρνηση, που είναι δομικά ασυγχρόνιστη, οι υπουργοί βλέπουν συχνά τελευταία τον Κ. Μητσοτάκη χαμένο στις σκέψεις του και δεν ξέρουν τι να υποθέσουν.
Πηγή: tovima.gr