Της Μαργαρίτας Ασημακοπούλου
Μια φράση από το Game of Thrones επέλεξε η επικεφαλής του ΔΝΤ για να προειδοποιήσει ότι η αντοχή της παγκόσμιας οικονομίας στην ενεργειακή κρίση μπορεί να δοκιμαστεί τους επόμενους μήνες.
«Ο χειμώνας έρχεται… Σας προειδοποιώ». Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, οικονομολόγος και η Γενική Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, δανείστηκε τη γνωστή ατάκα του Game of Thrones για να περιγράψει τους κινδύνους που βλέπει να συσσωρεύονται στην παγκόσμια οικονομία. Η νέα άνοδος στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, στην έναρξη της εβδομάδας, δίνει στην τοποθέτησή της άμεση επικαιρότητα.
Στο απόσπασμα από τη συζήτησή της με τη δημοσιογράφο Λιζ Χόφμαν στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, στην εκδήλωση The Next 3 Billion του Semafor στη Νέα Υόρκη, η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου επισήμανε ότι η παγκόσμια οικονομία έχει αντέξει μέχρι τώρα το πετρέλαιο κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι έχει αφήσει πίσω της τις συνέπειες της ενεργειακής αναταραχής. Κατά την εκτίμησή της, οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές θα συνεχιστούν.
Πίσω από τη μεταφορά του «χειμώνα» βρίσκεται η ανησυχία για το τι θα συμβεί εάν οι διαταραχές στον εφοδιασμό παραταθούν, ενώ η ζήτηση ενέργειας αυξάνεται κατά την περίοδο θέρμανσης. Ο πόλεμος με το Ιράν και ο περιορισμός της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ έχουν ήδη επιβαρύνει τις αγορές. Η μέχρι τώρα ανθεκτικότητα στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων και στην αναζήτηση εναλλακτικών πηγών προμήθειας. Αυτά τα περιθώρια, ωστόσο, δεν είναι απεριόριστα, ενώ τα αποθέματα που χρησιμοποιήθηκαν θα χρειαστεί να αναπληρωθούν.
Η προειδοποίηση της επικεφαλής του ΔΝΤ αφορά και όσα ακολουθούν μετά την αύξηση του ενεργειακού κόστους. Εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν, μπορούν να περάσουν στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στα προϊόντα που αγοράζουν οι καταναλωτές. Οι κεντρικές τράπεζες θα βρεθούν τότε αντιμέτωπες με δυσκολότερες αποφάσεις για τα επιτόκια. Η Γκεοργκίεβα συνέδεσε, παράλληλα, την άνοδό τους με το αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, που περιορίζει τα περιθώρια των κυβερνήσεων να στηρίξουν τις οικονομίες τους.
Στάθηκε και στις κοινωνικές συνέπειες, λέγοντας ότι θα πρέπει να υπάρξει προετοιμασία για περισσότερη δυσαρέσκεια, ενδεχομένως ακόμη και «στους δρόμους». Σημείωσε επίσης ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα, χωρίς να αντισταθμίζει πλήρως το πλήγμα από τη διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Η Γκεοργκίεβα είχε χρησιμοποιήσει την ίδια αναφορά στο Game of Thrones και σε άλλη ομιλία της στις 7 Σεπτεμβρίου, επισημαίνοντας τις υψηλές τιμές των καυσίμων, τις περιορισμένες ροές από το Ορμούζ και την ανάγκη αναπλήρωσης των στρατηγικών αποθεμάτων.
Ανεβαίνουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Στο μεταξύ, η νευρικότητα επέστρεψε στις ενεργειακές αγορές, σήμερα Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου. Το Brent κινείται προς τα 107 δολάρια το βαρέλι, ανακτώντας τις απώλειες της προηγούμενης εβδομάδας, ενώ η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου κινείται κοντά στα 73 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η νέα άνοδος συνδέεται με την απόρριψη από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ της τελευταίας ιρανικής πρότασης για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Χωρίς συμφωνία για την αποκατάσταση της διέλευσης από αυτή την κρίσιμη θαλάσσια οδό, η αβεβαιότητα για τις ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο παραμένει.
Για την Ευρώπη, η πίεση στο φυσικό αέριο έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή. Οι αποθήκες βρίσκονται περίπου στο 71% της χωρητικότητάς τους, σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται για την έναρξη της εβδομάδας, και η προσπάθεια αναπλήρωσής τους συνεχίζεται πριν αυξηθεί η ζήτηση για θέρμανση. Το επίπεδο των αποθεμάτων και η δυνατότητα εξασφάλισης φορτίων LNG θα επηρεάσουν το πόσο ευάλωτη θα είναι η αγορά σε μια νέα διαταραχή.
Πηγή: liberal.gr