Του Κώστα Στούπα
Κάθε φορά που η Άγκυρα στέλνει ένα ερευνητικό στο Αιγαίο ή στην κυπριακή ΑΟΖ ξέρω τι θα ακούσω πριν καν το ακούσω.
Όχι από την τουρκική πλευρά αλλά από ένα κομμάτι της δικής μας πλευράς. «Εθνικισμός και από τις δύο πλευρές.» «Να μη μας σύρουν οι στρατηγοί σε πόλεμο». «Το πρόβλημα είναι το ΝΑΤΟ, όχι ο Ερντογάν».
Τα ίδια ισχύουν πλέον και κάθε φορά που ένα κρουαζιερόπλοιο με Ισραηλινούς τουρίστες πιάνει ένα ελληνικό λιμάνι.
Ας μιλήσουμε καθαρά, γιατί το θέμα σηκώνει παρεξηγήσεις κι από τις δύο μεριές.
Υπάρχει μια ειλικρινής ιδεολογική στάση την οποία δεν υποτιμώ. Διεθνισμός, αντιεθνικισμός, το παλιό «ο εχθρός βρίσκεται στην ίδια μας τη χώρα» του Λίμπκνεχτ, μια αντι-ιμπεριαλιστική αντανάκλαση που κρατάει έναν αιώνα.
Η παράδοση αυτή έχει βάθος και συχνά έχει και δίκιο γιατί ο εθνικισμός είναι φτηνό ναρκωτικό σε όποια γλώσσα κι αν πουλιέται.
Το πρόβλημα ξεκινάει εκεί που η ιδεολογική αφαίρεση συναντάει τη γεωγραφία.
Ο «εθνικισμός των δύο πλευρών» προϋποθέτει δύο συμμετρικές πλευρές. Δεν υπάρχουν. Casus belli που κρατάει από το 1995 — γραπτή, ψηφισμένη απειλή πολέμου αν ασκήσουμε ένα δικαίωμα που μας δίνει το διεθνές δίκαιο. Χιλιάδες παραβιάσεις εναέριου χώρου τον χρόνο.
Ένα δόγμα, η «Γαλάζια Πατρίδα», που στους επίσημους χάρτες βάφει μισό Αιγαίο κόκκινο. Όταν βάζεις αυτά τα νούμερα στη ζυγαριά, η «συμμετρία» ανατρέπεται.
Το ελληνικό ΚΚ αντιγράφοντας μηχανικά τις γραφές των αδελφών κομμάτων ιμπεριαλιστικών χωρών, διατείνονταν πως και η Ελλάδα στη Μικρά Ασία έκανε ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Γι’ αυτό υπερασπίστηκε την υποστήριξη της ΕΣΣΔ στον Κεμάλ να ξεριζώσει τους Έλληνες από την Ιωνία. Κατ’ αυτή την έννοια και ο Υψηλάντης με το Κολοκοτρώνη ιμπεριαλιστικούς πολέμους ξεκίνησαν.
Ακολουθεί το δεύτερο ερώτημα που είναι πιο δυσάρεστο. Τι γίνεται όταν μια ειλικρινής πεποίθηση μετατρέπεται σε μοχλό χειραγώγησης και εκμετάλλευσης;
Ο υβριδικός πόλεμος, δεν το λέω εγώ, το γράφουν τα εγχειρίδια, δεν χρειάζεται να σε εξαγοράσει. Του αρκεί να σε ενισχύσει. Να βρει το αφήγημα που ήδη πιστεύεις και να του δώσει ταχύτητα, εμβέλεια, χειροκρότημα από λογαριασμούς που δεν ξέρεις ποιος τους πληρώνει.
Ο χρήσιμος συνοδοιπόρος (ιδίως αν είναι και ηλίθιος) δεν προδίδει. Απλώς δεν ρωτάει ποτέ ποιος επωφελείται.
Προσοχή όμως, γιατί εδώ κρύβεται και η αντίστροφη παγίδα. Το να βαφτίζεις κάθε αριστερό «πράκτορα της Άγκυρας» είναι εξίσου χειραγώγηση — και μάλιστα βολική, γιατί σου γλιτώνει τον κόπο του επιχειρήματος. Η πλειονότητα αυτών των ανθρώπων είναι απολύτως ειλικρινείς. Ακριβώς αυτό τους κάνει χρήσιμους, και ευάλωτους.
Στα χρηματιστήρια μαθαίνεις νωρίς έναν κανόνα: μη ρωτάς τι λέει κάποιος, ρώτα τι κερδίζει αν το πιστέψεις. Ποιος βγαίνει κερδισμένος όταν στην Αθήνα συζητάμε αν «φταίνε και οι δύο»; Όχι εμείς. Ούτε η ειρήνη. Κερδισμένος βγαίνει αυτός που θέλει το status quo της γκρίζας ζώνης να μοιάζει διαπραγματεύσιμο.
Έχω μια απλή δοκιμή για την Αριστερά που σέβομαι — και υπάρχει και τέτοια.
Είναι ο αντιεθνικισμός σου συμμετρικός; Χτυπάς τον τουρκικό εθνικισμό με την ίδια ένταση που χτυπάς τον ελληνικό;
Καταδικάζεις το casus belli με το ίδιο πάθος που καταδικάζεις μια σκληρή δήλωση Έλληνα υπουργού; Αν ναι, έχεις τον σεβασμό μου ακόμα κι όταν διαφωνούμε.
Αν ο αντιεθνικισμός σου ενεργοποιείται μόνο δυτικά του Έβρου, τότε δεν είσαι διεθνιστής. Είσαι μονόπλευρος και κάποιος το ξέρει αυτό καλύτερα από σένα.
Αν ο φεμινισμός σου ισχύει μόνο εναντίον των λευκών ανδρών εντός των συνόρων της Δύσης, τότε η ειλικρίνεια κάπου σκαλώνει.
Η υβριδική χειραγώγηση δεν πιάνει επειδή οι άλλοι είναι πονηροί. Πιάνει επειδή εμείς είμαστε τεμπέληδες. Επειδή προτιμάμε το έτοιμο αφήγημα από τον κόπο του ελέγχου, το retweet από την ανάγνωση, την ταυτότητα από το επιχείρημα.
Η άμυνα απέναντι στον υβριδικό πόλεμο δεν αγοράζεται σε φρεγάτες. Χτίζεται σε πολίτες που, πριν αναπαράγουν, ρωτάνε το βαρετό, το ενοχλητικό, το σωτήριο: ποιος κερδίζει αν το πιστέψω;
Το υπόλοιπο είναι θόρυβος. Ακριβοπληρωμένος, ενίοτε. Αλλά θόρυβος.
Πηγή: liberal.gr