Του Θανάση Μαυρίδη

Προσπαθώ να βρω τι  είναι εκείνο που μπορεί να διασωθεί μετά από μια χρηματιστηριακή καταστροφή επικών διαστάσεων. Εγώ και μερικές δεκάδες ακόμη εκατομμύρια επενδυτών. Αυτή την «επική καταστροφή» την περιμένουμε εδώ και είκοσι χρόνια και δεν έχει έρθει! Μάλλον κοιτάμε το δέντρο και έχουμε χάσει το δάσος. Ακόμη και όταν όλα ανεβαίνουν μπορεί και πάλι να χάνεις!  Αυτό που καταλαβαίνω είναι ότι το Καζίνο είναι πλέον πιο φιλικό για τους ανθρώπους. Οι αλγόριθμοι έχουν βάλει στοίχημα να χάσετε την περιουσία σας. Και μάλλον είστε -είμαστε- αδύναμοι να τους αντιμετωπίσουμε.

Ξέρω, έβαλα πολλά πράγματα μαζί. Αλλά η τεχνολογία, η ταχύτητα στις συναλλαγές και το πλήθος των εργαλείων που έχουν στη διάθεσή τους οι «μηχανές», κάνουν τον κόσμο των επενδύσεων να μοιάζει όλο και περισσότερο με Καζίνο. Θα πει κάποιος ότι αυτό συνέβαινε πάντοτε, ότι πάντοτε είχαμε φαινόμενα που οι αγορές είχαν κάποια κοινά σημεία με τις αίθουσες με τις ρουλέτες. Ναι, αλλά αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν έχει προηγούμενο. Δεν έχουμε κάποια κοινά σημεία μόνο. Είναι σαν να έχουμε κατασκηνώσει στην αίθουσα του τζόγου, όπου υπάρχουν παράλληλα οθόνες για το αθλητικό στοίχημα, για τους κουλοχέρηδες και τις μετοχές και τα εμπορεύματα.

Τι κάνει τη μεγάλη διαφορά; Δύο πράγματα. Οι μηχανές είναι το ένα. Οι μηχανές λειτουργούν πιο γρήγορα από το πιο γρήγορο ανθρώπινο μυαλό και μπορούν να προκαλέσουν μια μεγάλη άνοδο ή  μια μεγάλη πτώση σε δέκατα του δευτερολέπτου. Μοιάζει σαν να πατάει ένα ρομπότ το κουμπί με τα πυρηνικά. Μία μεγάλη εντολή αγοράς μπορεί να πυροδοτήσει αντιδράσεις από άλλες μηχανές και να παρασύρει τον χρηματιστηριακό κόσμο στα τάρταρα. Μια μεγάλη εντολή πώλησης παίρνει μαζί της τις εντολές stop lost και αυτές με την σειρά τους δίνουν «σήμα» σε άλλες μηχανές να πουλήσουν και αυτές σε άλλες. Μια αλυσιδωτή αντίδραση που αυξάνει τις πιθανότητες μεγάλων μεταβολών. Κατά τον ίδιο τρόπο λειτουργεί και στην άνοδο. Αυτό τελικά δεν είναι ένας μεγάλος τζόγος; Ποια πραγματική σχέση έχει με την Οικονομία και τις προοπτικές των επιχειρήσεων;

Το δεύτερο πράγμα είναι ότι στην πτώση δεν χάνουν όλοι! Κερδίζουν εκείνοι που έχουν ποντάρει στην καταστροφή. Όπως και στην άνοδο δεν κερδίζουν όλοι. Χάνουν όσοι έχουν στοιχηματίσει ανάποδα. Αυτό ναι μεν εξισορροπεί τα πράγματα, αλλά και δεν είναι έτσι ακριβώς. Στο τέλος έχει μεγαλύτερη «αξία» η αντιστάθμιση από την ίδια την επένδυση. Κι αυτό με τη σειρά του αυξάνει τη μεταβλητότητα. Σκεφτείτε τώρα αυτό σε συνδυασμό με τις μηχανές. Ένα πραγματικό Καζίνο 24ωρης λειτουργίας, πλήρως απενοχοποιημένο και απολύτως καταστροφικό για την υγεία και την περιουσία των ανθρώπων. Όχι, δεν τους ενδιαφέρει. Τράπεζες και χρηματομεσίτες κερδίζουν από τις αγοραπωλησίες. Όλα τα άλλα τους είναι παγερά αδιάφορα. Όπως συμβαίνει και με τις στοιχηματικές πλατφόρμες. Ποιος ιδιοκτήτης στοιχηματικής εταιρείας ενδιαφέρεται για τους χαμένους πελάτες του; Αν ενδιαφερότανε θα έπρεπε να αλλάξει δουλειά!

Δεν είναι τυχαίο ότι στοιχηματικές πλατφόρμες προσφέρουν πλέον και οικονομικό… στοίχημα. Τα λένε prediction markets. Οι δύο κόσμοι έχουν γίνει ένας. Και δεν είναι τυχαίο ακόμη πώς έγινε η «σφαγή» των κρυπτονομισμάτων. Οι χαμένοι δεν διαμαρτυρήθηκαν, δεν λυπήθηκαν για την απώλειά τους. Επειδή δεν είχαν αποκτήσει την αίσθηση ότι έκαναν επένδυση. Ήταν ξεκάθαρο γι αυτούς ότι τοποθέτησαν ένα στοίχημα!

Δεν ξέρω ποια θα είναι η επόμενη καλή επένδυση. Αυτό που καταλαβαίνω είναι ότι ο δικός μας κόσμος των επενδύσεων, όπως τον ξέραμε, δεν υπάρχει πια. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ισχύει ο πανάρχαιος νόμος ότι κερδίζεις αν αγοράσεις κάτι τζάμπα και έχεις την υπομονή να περιμένεις. Αυτό ναι, ισχύει. Αρκεί να μην εμπλακείς σε όλο το υπόλοιπο παιγνίδι. Τότε είναι βέβαιο ότι στο τέλος θα έχεις σηκωθεί από το τραπέζι χαμένος. Ακόμη και αν οι αγορές συνεχίζουν να ανεβαίνουν. Αφήστε το άλλο! Μπορεί να ανεβαίνουν όλα, αλλά και πάλι στο τέλος να υπάρχει ένας χαμένος! Αυτός που η επένδυσή του έχει μείνει πίσω. Είναι σαν τον πληθωρισμό. Μπορεί να καταπιεί γρήγορα τις πιο μεγάλες αυξήσεις μισθών!

Πηγή: liberl.gr