Skip to content
ΑΠΟΨΕΙΣ

Πόσο μας κοστίζει η μπριζόλα του Κινέζου

Του Κώστα Στούπα

Σήμερα όλοι υποφέρουμε από την ακρίβεια. Η τιμή του μοσχαρίσιου κρέατος έχει σχεδόν διπλασιαστεί. Το ψωμί που αγοράζαμε στον φούρνο της γειτονιάς πριν από πέντε-έξι χρόνια με 1,20 ευρώ έχει φτάσει το 1,90. Άλλοι κόβουν τις εξόδους και τα ταξίδια, άλλοι τη θέρμανση και το καλάθι του νοικοκυριού.

Έτσι ήταν πάντα η ζωή. Έχει τους δικούς της νόμους, όσο κι αν πληγώνουν το κοινό περί δικαίου αίσθημα.

Οι λαϊκιστές υπόσχονται φθηνότερες τιμές. Κανείς δεν μπορεί να τις εγγυηθεί. Η ακρίβεια είναι παγκόσμιο φαινόμενο και όλες οι ενδείξεις λένε ότι θα δούμε υψηλότερες τιμές πριν δούμε χαμηλότερες.

Η πιο προφανής αιτία είναι απλή, σχεδόν κοινότυπη. Για δεκαετίες η Δύση παρηγοριόταν με μια εικόνα: ο Κινέζος ζει με μια κούπα ρύζι την ημέρα.

Ο Κινέζος δεν ζει πια με μια κούπα ρύζι. Θέλει αυτοκίνητο, διαμέρισμα και κρέας κάθε μέρα. Το ίδιο και ο Ινδός, ο Ινδονήσιος, ο Βιετναμέζος. Μέσα σε μια γενιά η μεσαία τάξη του πλανήτη μεγάλωσε κατά δύο με τρία δισεκατομμύρια ανθρώπους. Για ένα κιλό μοσχάρι χρειάζονται επτά-οκτώ κιλά ζωοτροφές και χιλιάδες λίτρα νερό. Μετρήστε στρέμματα και κάντε τον πολλαπλασιασμό.

Αν όλοι ζούσαν όπως ο μέσος Αμερικανός, θα χρειαζόμασταν πέντε πλανήτες του μεγέθους της Γης. Η τεχνολογία ίσως δώσει λύσεις. Δεν τις έχει δώσει ακόμη.

Η μπριζόλα του Κινέζου όμως δεν εξηγεί τα πάντα. Η ασθένεια της ακρίβειας είναι πολυπαραγοντική. Τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός έτρεξε με 4% στην Eυρωζώνη και με 5,7% στην Ελλάδα. Η στέγαση με 15,1%.

Η πρώτη αιτία είναι νομισματική. Μετά το κραχ του 2008 οι κεντρικές τράπεζες τύπωσαν τρισεκατομμύρια για να σώσουν τράπεζες και κράτη. Μας έλεγαν ότι αυτό το χρήμα δεν φέρνει πληθωρισμό. Έφερε. Πρώτα στις μετοχές και στα ακίνητα, μετά στο ράφι. Η οδοντόκρεμα δεν ξαναμπαίνει στο σωληνάριο.

Η δεύτερη είναι δημογραφική. Η Δύση γερνά. Όσοι βγαίνουν στη σύνταξη είναι περισσότεροι από όσους πιάνουν δουλειά. Λιγότερα χέρια σημαίνει ακριβότερα χέρια. Η μετανάστευση είναι μια λύση, αλλά φέρνει τριβές που οι κοινωνίες δεν αντέχουν απεριόριστα. Η παράνομη τις πολλαπλασιάζει, γιατί δεν ρωτά ποιους χρειάζεται η οικονομία και ποιους αντέχει η γειτονιά.

Η τρίτη είναι κοινωνική. Δεν θα αδικήσω τους νέους. Με τα ενοίκια που βρήκαν, δικαιούνται να γκρινιάζουν. Όμως δεκαετίες επιδομάτων έφτιαξαν έναν δυτικό άνθρωπο που αποφεύγει τον κόπο. Ψάχνουμε ψήστες, οικοδόμους και εργάτες γης και δεν βρίσκουμε, ενώ στα χαρτιά οι άνεργοι δεν λείπουν. Όταν η δουλειά δεν βρίσκει χέρια, η τιμή της ανεβαίνει.

Η τέταρτη είναι γεωπολιτική. Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στο Ιράν ακρίβυναν ενέργεια, σιτηρά, λιπάσματα, ναύλους και ασφάλιστρα. Η ενέργεια στην Ευρωζώνη είναι 20,8% ακριβότερη από πέρυσι. Κάθε πύραυλος στον Κόλπο καταλήγει στον λογαριασμό του ρεύματος. Και οι στρατοί που ξαναχτίζονται δεν πληρώνονται με ευχές.

Από πάνω ήρθε και η τεχνητή νοημοσύνη. Θα ρίξει τις τιμές, μας λένε. Κάποτε, ίσως. Προς το παρόν καταπίνει ρεύμα, χαλκό, μικροκυκλώματα και κεφάλαια σαν να μην υπάρχει αύριο.

Τι να κάνει το επιτόκιο με όλα αυτά; Δεν γεννά παιδιά. Δεν ανοίγει τα Στενά του Ορμούζ. Δεν πείθει κανέναν να ανέβει στη σκαλωσιά. Δεν λέει στον Κινέζο να γυρίσει στο ρύζι. Μπορεί μόνο να κόψει τη ζήτηση, δηλαδή να μας κάνει φτωχότερους μέχρι να ισορροπήσουν οι τιμές. Η θεραπεία υπάρχει. Λέγεται ύφεση. Και με τα χρέη που κουβαλούν τα κράτη, κανείς δεν ξέρει πόση δόση αντέχει ο ασθενής.

Γι’ αυτό φοβάμαι ότι βλέπουμε μόνο την αρχή. Ο πληθωρισμός θα μας συντροφεύει χρόνια, με υφέσεις και αναλαμπές. Όταν το ψωμί ακριβαίνει, οι κοινωνίες δεν διαβάζουν ανακοινώσεις κεντρικών τραπεζών. Αλλάζουν κυβερνήσεις, ύστερα καθεστώτα και κάποτε σύνορα. Η Βαϊμάρη και η Αραβική Άνοιξη πέρασαν πρώτα από τον φούρνο και το ράφι.

Η Ελλάδα εισάγει ενέργεια, επιτόκια και χέρια. Γερνά ταχύτερα από σχεδόν όλους. Κι όμως, η δημόσια συζήτηση εξαντλείται στο ποιος θα υποσχεθεί το μεγαλύτερο επίδομα ακρίβειας. Σαν να σβήνεις τη φωτιά με βενζίνη.

Τριάντα χρόνια ψηφίζαμε όποιον υποσχόταν περισσότερα με λιγότερο κόπο.

Ο πληθωρισμός είναι ο λογαριασμός.

Υ.Γ. Σε 10-15 χρόνια η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ρομποτική θα διώξουν τον πληθωρισμό και θα φέρουν αποπληθωρισμό. Δηλαδή, το αντίθετο. Αυτό ίσως αποδειχτεί χειρότερο. Οι τιμές θα πέφτουν αλλά θα πέφτουν ταχύτερα οι μισθοί. Τα χρέη όμως  θα μένουν υψηλά.  Το πως και γιατί  θα το αναλύσουμε σε άλλο άρθρο…

Πηγή: liberal.gr