Skip to content
ΑΠΟΨΕΙΣ

Το Πολυτεχνείο έξω από κομματικά και ιδεολογικά καλούπια

Του Γιάννη Μεϊμάρογλου

Η προσπάθεια κομματικής και ιδεολογικής οικειοποίησης του Πολυτεχνείου, που διαρκεί επί 53 χρόνια -όσες και οι επέτειοι της εξέγερσης- συνιστά μια μόνιμη επιχείρηση βιασμού της συλλογικής ιστορικής μνήμης που συνεχίζει, σε πείσμα του αμείλικτου χρόνου, να παραμένει ζωντανή. Αυτή τη μνήμη υπερασπίζεται το πλήθος των ανθρώπων κάθε ηλικίας που αποθέτουν κάθε χρόνο το λουλούδι τους σε μια διαχρονική και διαγενεακή σκυταλοδρομία τιμής προς τους αγωνιστές.

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν αυθόρμητη αλλά όχι ξαφνική. Το φοιτητικό κίνημα έβραζε φιμωμένο για περισσότερο από πέντε χρόνια στις συνθήκες της χουντικής δικτατορίας. Μάταια προσπαθούσαν οι συνταγματάρχες, με τις εξορίες, τις φυλακές και τα βασανιστήρια να κάμψουν το φρόνημα των αντιστασιακών. Η ταράτσα της Νομικής είχε προειδοποιήσει ήδη, από τον Φλεβάρη του ‘73, για το τι επρόκειτο να ακολουθήσει μόλις ωρίμαζαν οι συνθήκες. Κι αυτό έγινε στο Πολυτεχνείο.

Το αυθόρμητο είναι ο μεγάλος εχθρός των κομματικών ηγεσιών. Οτιδήποτε ξεφεύγει από την εποπτεία τους δημιουργεί οργανωτική αβεβαιότητα και ιδεολογική ανασφάλεια. Σε αυτό ακριβώς οφείλεται και η αρνητική στάση της ηγεσίας του ΚΚΕ που παρακολουθούσε τα γεγονότα από μακριά και με μεγάλη επιφύλαξη. Και πως να μην έχει επιφυλάξεις η ηγεσία ενός κόμματος η οποία, μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, είχε υποστηρίξει την εισβολή των ρωσικών τανκς στην Τσεχοσλοβακία προκειμένου να καταπνίξουν την «Άνοιξη της Πράγας».

Ο επαναστατικός ενθουσιασμός εκείνων των ημερών αγνόησε τα ιδεολογικά τείχη που είχε υψώσει η διάσπαση του ΚΚΕ νωρίτερα τον ίδιο χρόνο. Οι νεολαίοι της ΚΝΕ που, προς τιμή τους, αγνόησαν την επίσημη κομματική γραμμή συνεργάστηκαν με τα στελέχη του Ρήγα Φεραίου αλλά και τα μέλη των αμέτρητων τάσεων της άλλης Αριστεράς όπως και τα μέλη του ΠΑΚ που πήραν μέρος στην κατάληψη. Μέσα από τις συνελεύσεις ξεπήδησε μια αξιοζήλευτη συλλογικότητα που καθοδήγησε και προστάτεψε τον χαρακτήρα και την έκβαση της εξέγερσης.

Μπορεί το Πολυτεχνείο να μην οδήγησε στην πτώση της χούντας, ωστόσο, ήταν η πρώτη φορά που αμφισβητήθηκε στην πράξη η παντοδυναμία της και κλονίστηκε η αυτοπεποίθηση των πραξικοπηματιών. Η προδοσία της Κύπρου από τον αντικαταστάτη του Παπαδόπουλου, διοικητή της ΕΣΑ Δημήτρη Ιωαννίδη, οδήγησε στην κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος και στην αποκατάσταση της δημοκρατίας. Επρόκειτο για την τελευταία πράξη του πολυετούς διχασμού της ελληνικής κοινωνίας τον οποίο επιχείρησαν να αναζωπυρώσουν οι συνταγματάρχες.

Από το σημείο εκείνο και μετά γίναμε μάρτυρες μιας συστηματικής προσπάθειας παραχάραξης της ιστορίας από δύο διαφορετικές πλευρές. Η μια πλευρά, επιχείρησε να απαξιώσει το Πολυτεχνείο ως ορόσημο της αντιδικτατορικής πάλης του φοιτητικού – και όχι μόνο – κινήματος αρνούμενη να αποδεχτεί, ακόμα και σήμερα, την ύπαρξη νεκρών. Ταυτόχρονα με την γενική κατακραυγή που συναντά η εξοργιστική αυτή προσβολή της μνήμης όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία, η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών τιμά μαζικά την επέτειο ανεξαρτήτως κομματικών επιλογών.

Η άλλη πλευρά στην οποία ανήκουν  ένα κομμάτι της Αριστεράς και ορισμένες περιθωριακές ομάδες, έμεινε προσκολλημένη στις «επαναστατικές» της ιδεοληψίες προσδίδοντας στα συνθήματα και το νόημα του Πολυτεχνείου διαχρονική ισχύ, καθώς αδυνατεί να αναγνωρίσει τη διαφορά ανάμεσα στη δικτατορία των συνταγματαρχών και στη δημοκρατία που απολαμβάνουμε επί 53 χρόνια, χάρη και στην ηρωική εξέγερση του Πολυτεχνείου. Το σύνθημα «η χούντα δεν τελείωσε τό 73» αποτυπώνει το μέγεθος της πλάνης.

Οι συνθήκες που επικρατούν σήμερα στον κόσμο διαμορφώνουν ολοένα και δυσμενέστερους συσχετισμούς για τη φιλελεύθερη δυτική δημοκρατία. Το ακροδεξιό τσουνάμι που απειλεί την Ευρώπη, ο αλλοπρόσαλλος Τραμπισμός, ο αυταρχισμός και ο σκοταδισμός συνθέτουν ένα επικίνδυνο για τη διεθνή κοινότητα παζλ δυνάμεων. Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε από το Πολυτεχνείο είναι η ανάγκη για διαρκή επαγρύπνηση και υπεράσπιση των αξιών και των αγαθών της μακροβιότερης δημοκρατίας που γνώρισε ποτέ η Ελλάδα.

*O Γιάννης Μεϊμάρογλου, εκδότης του metarithmisi.gr

Πηγή: liberal.gr