Του Κώστα Στούπα
Όσοι για τις επόμενες εκλογές θεωρούν δεδομένο το 45%, το 35% ή το 20% για το πρώτο κόμμα, και σίγουρο ποιο θα καταλάβει τη δεύτερη θέση, καλά θα κάνουν να το ξανασκεφτούν. Μπορεί η επόμενη Άνοιξη να απέχει μερικούς μήνες, αλλά ίσως μας χωρίζουν δεκαετίες.
Ακούω και διαβάζω τακτικά καλά τεκμηριωμένα επιχειρήματα και για τα παραπάνω τρία ποσοστά. Ο ίδιος δίνω σημασία μόνο στις μεταβολές και τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων που δημοσιεύονται.
Τους επόμενους μήνες όμως υπάρχει μια συνάρτηση εξελίξεων με πολλές μεταβλητές η οποία θα μπορούσε να φέρει ανατροπές, με επικρατέστερες αυτές που ενισχύουν την παρούσα κυβέρνηση.
Υπάρχει μια φράση που αποδίδεται στον Λένιν: «Υπάρχουν δεκαετίες που δεν συμβαίνει τίποτα και εβδομάδες που συμβαίνουν δεκαετίες».
Έχω λοιπόν την αίσθηση ότι μπαίνουμε σε ένα δωδεκάμηνο που μπορεί να χωρέσει όσα δεν είδαμε τα τελευταία 80 χρόνια.
Γιατί 80;
Γιατί τόσο κρατάει η τάξη πραγμάτων που στήθηκε γύρω από το 1945: ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, Μπρέτον Γουντς, δολάριο, αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.
Τρεις γενιές Ευρωπαίων μεγάλωσαν θεωρώντας δεδομένα τα περισσότερα από όσα καθορίζουν την ευημερία τους. Με τον ίδιο τρόπο θεωρούν δεδομένο ότι, μόλις ανοίξουν τη βρύση, θα τρέξει νερό και, μόλις πατήσουν τον διακόπτη, θα ανάψει το φως ή το καλοριφέρ.
Κανείς δεν ρωτάει ποιος πληρώνει τα δίκτυα μέχρι να κοπούν οι παροχές. Το ίδιο πιστεύουν οι περισσότεροι και για τις εκλογές: όποιος και να βγει, τα ίδια θα κάνει…
Ο κόσμος όπως τον γνωρίσαμε τελείωσε. Απομένουν κάποιες τυπικές ληξιαρχικές πράξεις θανάτου.
Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει, ας κρατήσουμε μερικές ημερομηνίες.
- 27 Οκτωβρίου: εκλογές στο Ισραήλ, σε 15 ημέρες. Η Κνεσέτ έχει 120 έδρες και η πλειοψηφία είναι 61. Είναι οι πρώτες εκλογές μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 και τους πολέμους σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν. Ο Νετανιάχου διεκδικεί νέα θητεία, και η Κνεσέτ ολοκληρώνει πλήρη τετραετία για πρώτη φορά από το 1988.
Για την Ελλάδα το αποτέλεσμα έχει τόση σημασία όση και η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή. Προς το παρόν, στη μία πλευρά βρίσκονται Ισραήλ, Κύπρος, Ελλάδα και ΗΑΕ. Στην άλλη βρίσκονται Τουρκία, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία, που πρόσφατα υπέγραψαν κοινό αμυντικό σύμφωνο. Το αποτέλεσμα των εκλογών στο Ισραήλ θα παίξει ρόλο στις εξελίξεις. Το Ισραήλ, είναι αυτή την περίοδο ο ισχυρότερος σύμμαχος της Ελλάδας.
- 3 Νοεμβρίου: ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Ακολουθεί η μεταβατική περίοδος Νοεμβρίου–Δεκεμβρίου στην Ουάσιγκτον μέχρι να ορκιστούν οι νέες πλειοψηφίες. Ο Λευκός Οίκος θα διαβάσει τους νέους συσχετισμούς στο Κογκρέσο και θα αποφασίσει τι θα κάνει στο εξωτερικό.
Οι δημοσκοπήσεις δίνουν σταθερό προβάδισμα στους Δημοκρατικούς για τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Υπάρχουν επίσης πιθανότητες οι Ρεπουμπλικάνοι να χάσουν και τη Γερουσία. Το σενάριο να χάσουν και τα δύο σώματα πιέζει τον Τραμπ να εκμεταλλευτεί το ενδιάμεσο διάστημα πριν του δέσουν τα χέρια.
Από την Ουκρανία μέχρι τον Περσικό, η προεδρία Τραμπ κινείται ανάμεσα σε τρία πράγματα: σπασμωδικές κινήσεις, συμφωνίες που θα έκαναν ακόμη και τον λόρδο Χάλιφαξ* να κοκκινίσει, και διακηρύξεις που θυμίζουν επήρεια παραισθησιογόνων.
Την μια μέρα απειλές την επόμενη ατιμωτικές συμφωνίες. Κι όμως πολλοί θεωρούν την προχειρότητα και ασυναρτησία διαπραγματευτικό στυλ και ατού. Τούτο σημαίνει πως το πρόβλημα είναι βαθύτερο…
Ο φόβος των «παλαβών» αριστερών που ελέγχουν το Δημοκρατικό Κόμμα ωθεί πολλούς στην αγκαλιά των «παλαβών» Ρεπουμπλικάνων.
- 29 Νοεμβρίου: πρόωρες εκλογές στην Ισπανία. Ο Σάντσεθ τις προκήρυξε στις 5 Οκτωβρίου, αφού η Βουλή απέρριψε τα διατάγματά του για τη στέγαση. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στο Λαϊκό Κόμμα.
- Τέλη 2026 – αρχές 2027: Η Ελλάδα θα επιχειρήσει να ολοκληρώσει τις έρευνες βυθού για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, και σε επόμενη φάση με το Ισραήλ. Την ίδια περίοδο η Chevron θα ξεκινήσει έρευνες νότια της Κρήτης. Πρόκειται για περιοχές όπου η Τουρκία δύσκολα μπορεί να μείνει άπραγη και να το δικαιολογήσει στην εσωτερική της κοινή γνώμη.
Προ τετελεσμένων μπορεί να υπάρξουν ή να μην υπάρξουν αντιδράσεις. Ότι από τα δυο και αν συμβεί, θα έχει συνέπειες…
- Απρίλιος–Μάιος 2027: προεδρικές εκλογές στη Γαλλία. Ορισμένες δημοσκοπήσεις δείχνουν στον δεύτερο γύρο Λεπέν και Μελανσόν.
Η μία υπόσχεται επιστροφή της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 και ο άλλος διαγραφή χρέους. Στο μεταξύ η χώρα βρίσκεται σε δημοσιονομικό αδιέξοδο και κανείς δεν τολμά να πάρει τα αναγκαία μέτρα.
Η Γαλλία δεν είναι Ελλάδα κανένας δεν μπορεί να την σώσει. Επιπλέον, αν η Ελλάδα παρέσυρε το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα σε δίνη ή Γαλλία μπορεί να παρασύρει τραπεζικό σύστημα διαγαλαξιακής ομοσπονδίας.
Τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις σε τέσσερις χώρες-κλειδιά μέσα σε επτά μήνες. Και ανάμεσά τους η Ανατολική Μεσόγειος, όπου οι NAVTEX περιμένουν στη γωνία.
Περί τα τέλη της ερχόμενης Άνοιξης αναμένονται και οι ελληνικές εκλογές, εν μέσω σημαντικών διεθνών και εσωτερικών εξελίξεων, πολιτικών και οικονομικών.
Υπό το πρίσμα όλων των παραπάνω εξελίξεων θεωρώ όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά( πιθανό τόσο το 45% όσο και το 20%) για το πρώτο κόμμα και εκπλήξεις που δεν μπορεί να βάλει ο νους για το δεύτερο.
Δεν είναι πόλεμος. Είναι ξαναμοίρασμα
Δεν γράφω ότι έρχεται πόλεμος. Γράφω κάτι πιο πεζό, και γι’ αυτό πιο επικίνδυνο: Ο κόσμος ξαναμοιράζεται. Και το μοίρασμα δεν γίνεται μόνο στα πεδία των μαχών. Γίνεται στο τραπέζι, με συμφωνίες, ανταλλάγματα και κάλπες.
Η Ουάσιγκτον δεν λειτουργεί πια ως εγγυητής. Λειτουργεί ως αντισυμβαλλόμενος. Ό,τι δίνει, το τιμολογεί.
Το είδαμε στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν από τα τέλη Φεβρουαρίου. Πρώτα ήρθε εκεχειρία και μετά συμφωνία Ουάσιγκτον–Τεχεράνης, την οποία μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινής γνώμης θεώρησε δυσμενή.
Το είδαμε και στη συμφωνία-«φούσκα» Τραμπ–Πούτιν για ρωσικό ντίζελ στη διεθνή αγορά, πίσω από την πλάτη Ουκρανίας και Ευρώπης. Εν τω μεταξύ πρόκειται για καύσιμο που η Ρωσία δεν φαίνεται να έχει σε επάρκεια ούτε για τον εαυτό της. Τουτέστιν, στραβός στραβόν οδήγαγε και βρήκαν φως στο λάκκο…
Αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχουν εξελίξεις που ευνοούν την Ελλάδα. Αντιλαμβάνομαι όμως και ότι πατάμε σε κάτι που θυμίζει κινούμενη άμμο.
Η Ευρώπη, στο μεταξύ, θυμίζει τσίρκο. Όλοι μιλάνε, κανείς δεν αποφασίζει. Μαδρίτη τον Νοέμβριο, Παρίσι την Άνοιξη, Βερολίνο αργότερα… Η Αθήνα ως τώρα προβάλει σαν όαση σταθερότητας.
Αν όμως αλλάξουν χέρια οι τρεις μεγάλες πρωτεύουσες, αλλάζει και η ατζέντα των Βρυξελλών.
Επί 80 χρόνια μάθαμε να ζούμε σε ένα σπίτι ασφαλείας του οποίου το ενοίκιο το πλήρωνε κάποιος άλλος. Αυτό τελειώνει. Στο νέο μοίρασμα ισχύει ο παλιός κανόνας των διαπραγματεύσεων: όποιος δεν κάθεται στο τραπέζι βρίσκεται στο μενού.
Ο κόσμος ξαναμοιράζεται και ο δημόσιος διάλογος στη χώρα αναλώνεται στο ποιος είπε τι σε ποιο πάνελ. Δεν φταίνε μόνο οι πολιτικοί. Οι πολιτικοί πουλάνε ό,τι αγοράζουμε. Αν ζητάμε επιδόματα και καβγάδες, αυτό θα πάρουμε.
Η Ιστορία δεν ρωτάει αν είμαστε έτοιμοι. Απλώς σβήνει τα φώτα της αίθουσας και ξεκινάει την προβολή.
*Ο Έντουαρντ Γουντ, 1ος κόμης του Χάλιφαξ (1881–1959) ήταν Βρετανός συντηρητικός πολιτικός. Από το 1938 έως το 1940 ήταν υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Νέβιλ Τσάμπερλεν, και το όνομά του έμεινε συνδεδεμένο με την πολιτική του κατευνασμού απέναντι στον Χίτλερ.
Ήταν από τους βασικούς υποστηρικτές της Συμφωνίας του Μονάχου (1938), με την οποία η Βρετανία και η Γαλλία παρέδωσαν στη Γερμανία τη Σουδητία της Τσεχοσλοβακίας. Το πιο κρίσιμο επεισόδιο όμως ήρθε τον Μάιο του 1940. Μετά την παραίτηση του Τσάμπερλεν, ο Χάλιφαξ ήταν το φαβορί για πρωθυπουργός, αλλά παραμέρισε και την πρωθυπουργία ανέλαβε ο Τσόρτσιλ. Στις συνεδριάσεις του πολεμικού Υπουργικού Συμβουλίου, όσο η Γαλλία κατέρρεε, ο Χάλιφαξ πίεζε να διερευνηθούν όροι ειρήνης με τη Γερμανία μέσω του Μουσολίνι. Ο Τσόρτσιλ αρνήθηκε και τελικά επικράτησε.
Πηγή: liberal.gr