Του Κωνσταντίνου Χαροκόπου
Η πρόσφατη είδηση ότι η Σαουδική Αραβία αποφάσισε να τραβήξει κόκκινη γραμμή, αποσυρόμενη από το φιλόδοξο κινεζικό έργο mBridge και αρνούμενη οριστικά την ένταξή της στο μπλοκ των BRICS, δεν είναι μια απλή διπλωματική κίνηση. Συνιστά έναν σεισμό μεγατόνων που επαναπροσδιορίζει τους όρους του παγκόσμιου εμπορίου, επαναφέροντας το αραβικό Βασίλειο στη δυτική σφαίρα επιρροής, δίπλα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το επόμενο βήμα θα είναι η σταδιακή αποκατάσταση και ενίσχυση των διπλωματικών και οικονομικών δεσμών ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, υπό την καθοριστική εποπτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Και η δημιουργία ενός άξονα σταθερότητας και τεχνολογικής υπεροχής, που επαναχαράσσει τον γεωπολιτικό και επενδυτικό χάρτη της Ανατολικής Mεσογείου, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια σειρά από ενεργειακά, τεχνολογικά και εμπορικά projects που αφορούν και την Ελλάδα.
Τι είναι το mBridge και γιατί η αποχώρηση του Ριάντ ταράζει τα νερά;
Το mBridge είναι μια διεθνής πλατφόρμα για διασυνοριακές πληρωμές μεταξύ κεντρικών τραπεζών, βασισμένη σε ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών (CBDCs) και σε τεχνολογία blockchain.
Έτσι αντί οι διεθνείς πληρωμές να περνούν μέσα από την παραδοσιακή αλυσίδα ανταποκριτριών τραπεζών, η οποία είναι μια διαδικασία αργή, ακριβή και συχνά περνάει μέσα από το δολάριο ΗΠΑ που χρησιμοποιείται ως ενδιάμεσο νόμισμα, το mBridge επιτρέπει στις τράπεζες να ανταλλάσσουν απευθείας τα δικά τους ψηφιακά νομίσματα σε πραγματικό χρόνο, πάνω σε μια κοινή τεχνολογική υποδομή, το λεγόμενο «mBridge Ledger».
Το mBridge, ξεκίνησε το 2021 ως ένα project συνεργασίας της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) με τις κεντρικές τράπεζες της Κίνας, του Χονγκ Κονγκ, της Ταϊλάνδης και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Τον Ιούνιο του 2024 στην ομάδα προστέθηκε η Σαουδική Αραβία ως πλήρες μέλος, όταν η πλατφόρμα ήταν έτοιμη να διαχειριστεί πραγματικές συναλλαγές.
Η BIS αποχώρησε επίσημα από το έργο τον Οκτώβριο του 2024, εν μέσω ανησυχιών ότι το mBridge θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για καταστρατήγηση των δυτικών κυρώσεων, ιδίως προς εξυπηρέτηση της Ρωσίας.
Το mBridge θεωρείται από πολλούς αναλυτές ως ένα από τα πιο απτά εργαλεία στην προσπάθεια αποδολαριοποίησης (de-dollarization) του διεθνούς εμπορίου, ιδίως για τις χώρες του λεγόμενου Νότου, της BRICS συμμαχίας και των εμπορικών εταίρων της Κίνας. Επιτρέποντας απευθείας ανταλλαγές τοπικών νομισμάτων χωρίς να απαιτείται η χρήση του δολαρίου ως ενδιάμεσου νομίσματος. Και μειώνοντας με αυτό τον τρόπο την εξάρτηση από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και επομένως την έκθεση σε αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις. Αυτό εξηγεί γιατί η συμμετοχή της BIS ήταν πολιτικά ευαίσθητο θέμα και γιατί η συνέχιση του έργου χωρίς αυτήν, παρακολουθείται στενά από τους δυτικούς οικονομικούς κύκλους.
Όταν η Σαουδική Αραβία είχε αρχικά συνδεθεί με το πρότζεκτ, πολλοί βιάστηκαν να κηρύξουν την αρχή του τέλους για την παντοκρατορία του πετροδολαρίου. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική. Το Ριάντ συνειδητοποίησε εγκαίρως ότι η συμμετοχή σε ένα σύστημα που σχεδιάστηκε για να αποδομήσει την αμερικανική νομισματική ηγεμονία ισοδυναμούσε με στρατηγική αυτοκτονία. Η απόσυρση από το mBridge στέλνει σήμερα ένα ηχηρό μήνυμα. Το αραβικό Βασίλειο δεν προτίθεται να παίξει παιχνίδια που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των αποθεματικών του και τις σχέσεις του με την Ουάσινγκτον.
Η σημασία της άρνηση ένταξης της Σαουδικής Αραβίας στις BRICS
Η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να αρνηθεί τελικά την πρόσκληση ένταξης στους BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική, Αίγυπτος, Αιθιοπία, Ιράν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ινδονησία) έρχεται να επιβεβαιώσει την ίδια γραμμή πλεύσης. Παρά τις αρχικές φιλοφρονήσεις και τις προσκλήσεις από το Πεκίνο και τη Μόσχα, η ηγεσία του Ριάντ αντιλήφθηκε ότι το διευρυμένο κλαμπ των BRICS κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα ετερόκλητο αντι – δυτικό μέτωπο, το οποίο στερείται συνοχής και οικονομικής λογικής.
Σχετική ανάλυση υπάρχει στο άρθρο «BRICS: Η μεγάλη αντιδυτική συμμαχία απειλείται από τις αντιφάσεις της», εδώ.
Γιατί να συνδέσει η Σαουδική Αραβία την τύχη της με μια ομάδα χωρών που μαστίζονται από εσωτερικές οικονομικές κρίσεις, εμπορικές διαμάχες και ελλείψεις κοινού οράματος, όταν το μέλλον της παραγωγή της εξαρτάται από τις παγκόσμιες αγορές κεφαλαίων και τη δυτική τεχνολογία; Η άρνηση ένταξης στους BRICS δεν είναι μια απλή διπλωματική ψυχρολουσία για την Κίνα και τη Ρωσία. Είναι μια συνειδητή επιλογή στρατηγικής ευθυγράμμισης.
Μια τέτοια κίνηση δεν εξελίσσεται σε κενό αέρος. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης, εκ βάθρων αναδιάταξης της Μέσης Ανατολής. Η Σαουδική Αραβία γνωρίζει πολύ καλά ότι η στρατιωτική της θωράκιση, η πρόσβαση σε προηγμένη τεχνολογία, όπως είναι η τεχνητή νοημοσύνη και οι αμυντικοί εξοπλισμοί και η σταθερότητα της περιοχής, εξαρτώνται από τη στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, η επαναπροσέγγιση με το Ισραήλ, παρά τις κατά καιρούς γεωπολιτικές αναταραχές, παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος για τη δημιουργία ενός ενιαίου, ασφαλούς και οικονομικά ακμάζοντος σχήματος διασύνδεσης με την Ευρώπη. Αλλά και ενός μετώπου απέναντι στην κοινή απειλή του Ιράν. Η οικονομική συνεργασία, οι επενδύσεις και οι τεχνολογικές συνέργειες μεταξύ Ριάντ και Τελ Αβίβ, υπό την ομπρέλα της Ουάσινγκτον, προσφέρουν προοπτικές ανάπτυξης, τις οποίες καμία σύμπραξη με τη Μόσχα ή το Πεκίνο δεν μπορεί να εγγυηθεί.
Από επενδυτική και μακροοικονομική σκοπιά, τα γεγονότα αυτά είναι καταλυτικά. Πρώτον, θωρακίζουν εκ νέου το δολάριο ως το απόλυτο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, διαλύοντας τα σενάρια περί άμεσης κατάρρευσης του πετροδολαρίου. Δεύτερον, αποδεικνύουν ότι οι αγορές και τα κράτη κρατούν τελικά αποστάσεις από πειραματισμούς ψηφιακού νομισματικού κατακερματισμού.
Είναι φανερό ότι η Σαουδική Αραβία επέλεξε πλευρά. Και καθώς τα σύννεφα της αβεβαιότητας πυκνώνουν διεθνώς, το μήνυμα προς τους υπόλοιπους παίκτες της παγκόσμιας σκηνής είναι απολύτως ξεκάθαρο. Στις αγορές και στη γεωπολιτική, τα πειράματα με το χάος πληρώνονται ακριβά. Η επιστροφή και η παραμονή στο Δυτικό μπλοκ δεν είναι απλώς μια ιδεολογική επιλογή είναι μονόδρομος επιβίωσης.
Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι η κίνηση της Σαουδικής Αραβίας, ενεργοποιεί εκ νέου και όλα τα ενεργειακά σχήματα και τις τεχνολογικές και εμπορικές οδούς, που άπτονται και των ελληνικών οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων.
Πηγή: liberal.gr