Του Γιώργου Γεωργιόπουλου
Το μεταπολεμικό οικονομικό μοντέλο της Ευρώπης χτίστηκε σε έναν κόσμο με διαρκώς αυξανόμενο παγκόσμιο εμπόριο, φθηνή ενέργεια και μια σταθερή διεθνή τάξη. Σε έναν ολοένα και πιο κατακερματισμένο κόσμο, μπορεί η Ευρώπη να προσαρμοστεί χωρίς να χάσει την ευημερία της;
Το επί δεκαετίες οικονομικό μοντέλο της Ευρώπης δέχεται πιέσεις καθώς οι ΗΠΑ απομακρύνονται από την παγκόσμια τάξη που συνέβαλε στη στήριξη της ευημερίας της ηπείρου, προειδοποιεί η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ.
«Το μεταπολεμικό αναπτυξιακό μοντέλο της Ευρώπης διαβρώνεται. Και είναι απίθανο να επιστρέψει στη μορφή που γνωρίζαμε κάποτε,» τόνισε σε ομιλία της σε εκδήλωση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στη Γενεύη.
Η μεταπολεμική ανάπτυξη της Ευρώπης στηριζόταν σε τρεις αλληλοενισχυόμενους πυλώνες: την επέκταση του παγκόσμιου εμπορίου, έναν μεταποιητικό τομέα που επωφελούνταν από τη σχετικά φθηνή ενέργεια και σε μια σταθερή, βασισμένη σε κανόνες παγκόσμια τάξη που στηριζόταν στην ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ.
Και οι τρεις αυτοί πυλώνες εξασθενούν πλέον.
Ο πρόεδρος Τραμπ επέβαλε αρχικά έναν βασικό δασμό 20% στα προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτού οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμφωνία για τη μείωση του συντελεστή στο 15%. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τη διάρκεια της συμφωνίας και την αντιμετώπιση βασικών ευρωπαϊκών εξαγωγών, μεταξύ άλλων και του χάλυβα.
Η Λαγκάρντ υποστήριξε ότι η απομάκρυνση της Ουάσινγκτον από τον παραδοσιακό ηγετικό της ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια αλλάζει τους οικονομικούς υπολογισμούς που κάνουν οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές.
Το προηγούμενο περιβάλλον ασφάλειας επέτρεπε στις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού να εμβαθύνουν και έδινε στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να οργανώνουν τις επενδύσεις τους με γνώμονα την αποδοτικότητα και όχι την ανθεκτικότητα, δήλωσε.
«Σήμερα, αυτή η παγκόσμια τάξη δέχεται πιέσεις. Οι γεωπολιτικές εντάσεις αναδεικνύουν ολοένα και περισσότερο τις κρίσιμες εξαρτήσεις και τα σημεία συμφόρησης, ενώ η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες απειλές για την ασφάλεια της στην ίδια της τη γειτονιά».
Ο Τραμπ έχει επικρίνει επανειλημμένα τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ για τις αμυντικές τους δαπάνες, ενώ η κυβέρνηση του έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μειώσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στη Συμμαχία. Παράλληλα, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τις απειλές για την ασφάλεια της από τη Ρωσία και τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν.
Για τη Λαγκάρντ, η αστάθεια αυτή έχει άμεσες συνέπειες στις επενδύσεις.
Όταν οι οικονομικές εξαρτήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως όπλο ή όταν αποδυναμώνεται η αντίληψη περί αποτρεπτικής ισχύος, οι ανησυχίες για την ανθεκτικότητα ενσωματώνονται άμεσα στις οικονομικές αποφάσεις.
«Οι επιχειρήσεις επενδύουν λιγότερο όταν το κεφάλαιο θεωρείται λιγότερο ασφαλές, γεγονός που επιβαρύνει την παραγωγή και την κατανάλωση».
H Λαγκάρντ επεσήμανε και το πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης ως μια ακόμη πιθανή απειλή για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Η Ευρώπη απέτυχε σε μεγάλο βαθμό να αποκομίσει τα εμπορικά οφέλη της πρώτης ψηφιακής επανάστασης και δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει έναν ακόμη τεχνολογικό κύκλο.
“Δεν μπορούμε να επαναλάβουμε αυτή την εμπειρία με την τεχνητή νοημοσύνη, τη δεύτερη ψηφιακή επανάσταση,” είπε η πρόεδρος της ΕΚΤ.
Το χάσμα είναι ήδη τεράστιο. Οι 34 πολυτιμότερες εισηγμένες τεχνολογικές εταιρείες της Ευρώπης έχουν συνολική χρηματιστηριακή αξία περίπου 1,37 τρις ευρώ ή $1,59 τρις. Αντίθετα, οι επτά αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί, ευρέως γνωστοί ως “Magnificent 7”, έχουν συνολική χρηματιστηριακή αξία άνω των $23 τρις.
Μια υπερβολικά κατακερματισμένη ενιαία αγορά δεν μπορεί να στηρίξει την κορυφαία προτεραιότητα της Ευρώπης, δηλαδή να ανταγωνιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης, προειδοποίησε.
Πηγή: liberal.gr