Του Αριστοτέλη Αϊβαλιώτη
Παρακολουθούσα τον Στέφανο Μάνο από παλιά, αλλά από μακριά. Δεν τον πλησίασα την εποχή που δημιουργούσε, σαν υπουργός των κυβερνήσεων Κωνσταντίνου Καραμανλή, Γεωργίου Ράλλη και Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Με εμπόδιζε τότε η αριστερή κληρονομιά μου, αλλά και οι ανάγκες της επιχειρηματικής μου προσπάθειας, οι βιοτικές ανάγκες ενός ανθρώπου που ξεκίνησε από το μηδέν.
Τον έβλεπα πάντα σαν μια διαφορετική φωνή, που δημιουργούσε καινοφανή πράγματα για την νεοελληνική πραγματικότητα, που χαρακτηριζόταν από τον γνωστό επαρχιωτισμό μας και την πελατειακή διόγκωση ενός κράτους -λάφυρου των ισχυρών της ημέρας.
Για το έργο του έχουν γραφτεί ήδη πολλά. Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι θετική αλλαγή στο περιβάλλον μας, ότι σημαντικό μεγάλο έργο έχει βελτιώσει την ζωή μας έχει την σφραγίδα σχεδιασμού και, σε πολλές περιπτώσεις, υλοποίησης, του Στέφανου Μάνου.
Τον Στέφανο αποφάσισα να ακολουθήσω όταν είχε πάψει πια να είναι ισχυρός, είχε διαγραφεί από την Νέα Δημοκρατία, και είχε ξεκινήσει τον δύσκολο δρόμο να δημιουργήσει κάτι καινούριο, ένα νέο κόμμα χωρίς τα βαρίδια του παλιού πολιτικού συστήματος. Τότε φτιάξαμε τους Φιλελεύθερους, τους «Ταύρους», με την ηγεσία του, και κατεβήκαμε στις ευρωεκλογές του 1999.
Κάποιοι κατηγορούν τον Στέφανο Μανο για έλλειψη ρεαλισμού και αδυναμία συμβιβασμού, που είναι βασικά στοιχεία μιας πολιτικής διαδρομής. Και όμως, καταφέραμε να συνεργαστούμε με την Νέα Δημοκρατία στις εκλογές του 2000 και να εκλέξουμε δύο βουλευτές (ο ένας ο Στέφανος Μάνος), ενώ το 2004 προκειμένου να μείνει η φωνή του στην Βουλή ο Στέφανος συνεργάστηκε και με το ΠΑΣΟΚ του (τότε θεωρούμενου μεταρρυθμιστή, αλίμονο…) Γιώργου Παπανδρέου. Ακόμη, το 2012, με την επόμενη προσπάθεια δημιουργίας ενός μεταρρυθμιστικού κόμματος, την Δράση, συνεργαστήκαμε και με την Δημιουργία Ξανά του Θάνου Τζήμερου.
Ο Στέφανος Μάνος που γνώρισα ήταν ο «εξόριστος», όταν το πολιτικό σύστημα τον εξοβέλισε, γιατί βασικά ήταν συνεπής με τις ιδέες του. Διεγράφη από την ΝΔ όταν υπερψήφισε μια διάταξη της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ που απέβλεπε στον περιορισμό των εξουσιών των συντεχνιών των ΔΕΚΟ που είχαν στραγγαλίσει τις δημόσιες επιχειρήσεις.
Ο Στέφανος Μάνος ήταν ένας ασυμβίβαστος φιλελεύθερος πολιτικός, με βαθιά πίστη στην ανάγκη του περιορισμού της σπατάλης ενός αναποτελεσματικού κράτους. Πατριώτης και φιλοευρωπαϊστής, πίστευε στην ανάγκη εμβάθυνσης της ενοποίησης της Ευρώπης, στην σύγκλιση της Ελλάδας με τα καλά παραδείγματα διοίκησης των άλλων κρατών. Ήταν αμετακίνητος στην αντίθεση του στα συντεχνιακά συμφέροντα και στην διαφθορά του πελατειακού συστήματος. Το σύνθημά του «πολίτες και όχι πελάτες» σηματοδοτούσε την έμφαση στην ατομική ευθύνη, την ελευθερία επιλογών, την αξιοκρατία.
Προπάντων, όπως δείχνει και το έργο του όταν διοίκησε, έδινε προτεραιότητα στην αποτελεσματικότητα, στις πρακτικές λύσεις στα προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει. Και στην ταχύτητα, όντας εχθρός της αδράνειας.
Αυτό που μας μετέδωσε, στους λίγους συνοδοιπόρους του στα χρόνια των προσπαθειών να φτιαχτεί ένα νέο κόμμα, ήταν η έμφαση στην αλήθεια, τον ωμό ρεαλισμό, την αποφυγή του λαϊκισμού και της ωραιοποίησης των πραγμάτων, που τόσο αγαπά το υπόλοιπο πολιτικό σύστημα. Μας μετέδιδε την ανησυχία του για τι σκοτεινές ώρες που έβλεπε να έρχονται από μακριά.
Ποιος όμως αγαπά τους σκοτεινούς προφήτες; Και ακόμα, η επιμονή στην υπηρεσία του γενικού καλού, με βάση ορθολογικές αναλύσεις, ενοχλεί μικρά και μεγάλα επι μέρους συμφέροντα που βολεύονται στις παθογένειες της μικρής γωνίας μας.
Ήταν ανθεκτικός και επίμονος. Άντεξε την αποτυχία των Ταύρων, για να περιηγηθεί σαν ξένο σώμα με τις συνεργασίες του με την ΝΔ (2000-2004) και με το ΠΑΣΟΚ (2004-2007) σαν ανεξάρτητος. Δοκίμασε πάλι με την Δράση, το 2008 μέχρι το 2012, όταν πια εγκατέλειψε την κομματική προσπάθεια.
Ποια είναι σήμερα η πολιτική παρακαταθήκη που μας έχει αφήσει ο Στέφανος Μάνος;
Πρώτα από όλα η ανάγκη να αλλάξουμε. Να δούμε την μεγάλη εικόνα του γενικού συμφέροντος, ενισχύοντας θεσμούς μακριά από την διαφθορά του πελατειακού συστήματος. Να δώσουμε έμφαση στην ελευθερία επιλογών και να σπάσουμε το συντεχνιακό σύστημα, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής οργάνωσης. Να εξορθολογίσουμε το Κράτος μειώνοντας ταυτόχρονα τις ανώφελες δαπάνες, για να γίνει πιο ισχυρό και εσωτερικά και εξωτερικά. Να λύνουμε τα προβλήματα με ταχύτητα και πρακτικό πνεύμα, ψάχνοντας λύσεις «έξω από το κουτί» των προκαταλήψεων μας. Να αναζητούμε την αξιοκρατία και να ξεφύγουμε από την ασφυξία των «δικτύων». Να επιχειρούμε και να πειραματιζόμαστε. Να είμαστε ανοιχτοί στον μεγάλο κόσμο, να αντιγράφουμε τις καλές πρακτικές. Όλα αυτά με πραότητα και έμφαση στην πειθώ και την καταλλαγή στα κομματικά πάθη.
Αλλά επίσης να επιμένουμε, να μην το βάζουμε κάτω. Να βλέπουμε μακριά και να αποφεύγουμε τις ωραιοποιήσεις.
Δεν ξέρω πόσους μπορεί να προσελκύει σήμερα το πολιτικό υπόδειγμα που έφερε στην πολιτική ο Στέφανος Μάνος. Ίσως όχι πολλούς. Αλλά αν κατάφερε, αυτός ο μοναχικός αγωνιστής σε αντίξοα και εχθρικά πολιτικά περιβάλλοντα να καταφέρει τόσα πολλά, σε τόσο λίγο πολιτικό χρόνο, αυτοί που θα ακολουθήσουν το υπόδειγμα του θα έχουν, πληθυντικά, καλά αποτελέσματα για την χώρα.
Γιατί στο τέλος, στην πολιτική παρακαταθήκη των ενεργών ανθρώπων, αυτό μετράει. Αν κάνουν καλό, μετρήσιμο και ανθεκτικό στον χρόνο, στην χώρα.
Ο Στέφανος Μάνος το κατάφερε.
Περιμένουμε και άλλους.
Πηγή: liberal.gr