Του Γιώργου Καρελιά
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έκανε τίποτα για να περιορίσει την οξύτητα του στεγαστικού προβλήματος. Ή μάλλον έκανε τα αντίθετα, με αποτέλεσμα την περαιτέρω εκτόξευση των τιμών.
Η Ισπανία είναι το μοναδικό, ίσως, παράδειγμα προοδευτικής κυβέρνησης στην Ευρώπη εδώ και οκτώ χρόνια. Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ πήρε πολλά φιλολαϊκά μέτρα. Και στις εξωτερικές της σχέσεις τήρησε αξιοπρεπή στάση σε σύγκριση με σχεδόν όλες τις άλλες: καταδίκασε ανοιχτά τη γενοκτονία που κάνει το Ισραήλ στη Γάζα και δεν υιοθέτησε την πολιτική του «γιες μαν» απέναντι στον Τραμπ.
Δεν είναι και λίγο. Γι’ αυτό και αποτελεί ένας είδος κυβερνητικού παραδείγματος και για τη δική μας, χειμαζόμενη εδώ και χρόνια, προοδευτική αντιπολίτευση.
Όμως, αυτά δεν αρκούν, όταν τα εσωτερικά προβλήματα είναι πολύ μεγάλα(ή αφήνονται να γίνουν τέτοια) και καμιά φορά μη αντιμετωπίσιμα. Ακριβώς αυτό έγινε στην Ισπανία με το στεγαστικό και υποχρέωσε τον Σάντσεθ να προκηρύξει πρόωρες εκλογές.
Βεβαίως, η κυβέρνησή του δεν είχε σταθερή πλειοψηφία στη Βουλή κι έτσι καταψηφίστηκαν οι διατάξεις που έφερε πρόσφατα για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Όμως, η στεγαστική κρίση μπορεί να είναι πλέον μη αντιμετωπίσιμη τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμό ορίζοντα. Διότι αφέθηκε να γίνει τέτοια.
Η γιγάντωση του τουριστικού ρεύματος και η χρήση μεγάλης πλειονότητας των σπιτιών για βραχυχρόνια μίσθωση εκτόξευσε τις τιμές. Και αυτό είναι που διώχνει τους γηγενείς από τα κέντρα των πόλεων. Το φαινόμενο δεν αντιμετωπίστηκε έγκαιρα, μπορεί και να μην είναι δυνατό να γίνει αυτό. Υπάρχουν αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα (ιδιοκτητών- ενοικιαστών), ο τουρισμός αποτελεί μεγάλη πηγή εσόδων κ.α.
Το πρόβλημα αρχίζει να εμφανίζεται πλέον οξύ και στην Ελλάδα. Με πρώτο σύμπτωμα να μη μπορούν να βρουν σπίτι στις τουριστικές περιοχές άνθρωποι που διορίζονται εκεί για να παρέχουν δημόσιες υπηρεσίες(δάσκαλοι, γιατροί κ.α).
Αλλά και στις μεγάλες πόλεις η τάση είναι ίδια. Με αποτέλεσμα σε γειτονιές πέριξ του κέντρου της Αθήνας η εύρεση προσιτής κατοικίας να είναι μαρτύριο. Και σε άλλες πόλεις, ακόμα και της επαρχίας, να υποφέρουν από τις τιμές οι οικογένειες που έχουν παιδιά που σπουδάζουν. Το πρόσφατο παράδειγμα της Πάτρας είναι χαρακτηριστικό.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έκανε τίποτα για να περιορίσει, έστω, την οξύτητα του προβλήματος. Ή μάλλον έκανε τα αντίθετα, με αποτέλεσμα την περαιτέρω εκτόξευση των τιμών. Διότι τα επιδόματα ενοικίου που δίνει ωθούν τους ιδιοκτήτες σε συνεχείς αυξήσεις. Και τα τραπεζικά δάνεια ουσιαστικά συμβάλλουν στη συνεχή αύξηση των τιμών των τετραγωνικών. Αυτά τα λένε όλοι οι άνθρωποι της αγοράς κατοικίας.
Η κυβέρνηση συμπεριφέρεται κουτοπόνηρα, θέλει να τα έχει καλά με όλους. Από τη μια δεν βάζει κάποιο πλαφόν στις τιμές, για να μη δυσαρεστήσει τους ιδιοκτήτες και από την άλλη δίνει επιδόματα-ασπιρίνες στους ενοικιαστές.
Το πρόβλημα συνεχώς οξύνεται. Και απαιτεί δραστικές παρεμβάσεις του κράτους. Στις περισσότερες προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες υπάρχει ο θεσμός της κοινωνικής κατοικίας. Είναι αδιανόητο οι φοιτητές ή τα νέα ζευγάρια να μη βρίσκουν σπίτι ή να είναι αναγκασμένοι να δαπανούν γι’ αυτό το μισό και πλέον εισόδημά τους (αν μιλάμε για τον κατώτατο μισθό).
Παλιότερα υπήρχε ο κρατικός Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας, μέσω του οποίου απέκτησαν σπίτι χιλιάδες πολίτες με χαμηλά εισοδήματα. Τώρα έχουν αφεθεί όλα στη ζούγκλα της ελεύθερης αγοράς.
Είναι αυτό που χτυπάει τώρα και την κυβέρνηση της Ισπανίας. Και αυτό είναι ένα μάθημα και για τους εγχώριους ομοϊδεάτες της. Οι οποίοι -αν υποθέσουμε ότι οι ψηφοφόροι διώξουν την κυβέρνηση της ΝΔ και φέρουν αυτούς- μπορεί να βρεθούν αμέσως μπροστά σε μεγάλο αδιέξοδο. Διότι οι προσδοκίες θα είναι μεγάλες και άμεσες λύσεις δεν θα μπορούν να δώσουν.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης που ενδέχεται να διεκδικήσουν την εξουσία, η ΕΛ.Α.Σ και το ΠΑΣΟΚ, έχουν παρουσιάσει προγράμματα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Και το στεγαστικό είναι ένα από τα προβλήματα. Υπάρχουν και άλλα που η οκταετής διακυβέρνηση της ΝΔ κρύβει κάτω από το χαλί, προβάλλοντας την «ανάπτυξη» και τις «αναβαθμίσεις» των Οίκων Αξιολόγησης( είναι οι ίδιοι που και το 2008 αξιολογούσαν ως «ισχυρή» την ελληνική οικονομία και σε μερικούς μήνες έσκασε η χρεοκοπία, το ίδιο έγινε και με την περίφημη Lehman Brothers στην Αμερική).
Συμπέρασμα: το παράδειγμα της Ισπανίας ας αποτελέσει μάθημα και για εμάς. Οι κυβερνήσεις πέφτουν, αν αφήσουν τα προβλήματα να «πνίξουν» τους ανθρώπους…
Πηγή: news247