Του Κώστα Στούπα
Πριν από δέκα χρόνια οι ξένοι έρχονταν στην Αθήνα μόνο για να μας ελέγξουν. Σήμερα έρχονται για να μείνουν. Είναι διαχειριστές κεφαλαίων που μετράνε ελέγχουν δεκάδες δισεκατομμύρια.
Ο Κρις Ρόκος, με 22 δισ. δολάρια υπό διαχείριση, μεταφέρει τη φορολογική του έδρα από το Λονδίνο στην Αθήνα. Η Millennium του Ίζι Ένγκλαντερ, με 97 δισ., ετοιμάζει γραφείο. Η Verition του ελληνικής καταγωγής Νίκολας Μαούνις εξετάζει το ίδιο. Μιλάμε για τρία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου (hedge funds) που μαζί διαχειρίζονται πάνω από 130 δισ. δολάρια.
Δεν είναι όμως μόνο τα hedge funds. Η Αθήνα εξελίσσεται σταδιακά σε περιφερειακό χρηματοοικονομικό κόμβο. Η ελβετική Safra Sarasin άνοιξε γραφείο με έμφαση στην ιδιωτική τραπεζική (private banking), ενώ οι J.P. Morgan και Goldman Sachs ενισχύουν την παρουσία τους στην Αθήνα. Στην αγορά έχουν επίσης κυκλοφορήσει πληροφορίες για ενδιαφέρον από τις Bank of America και Nomura. Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος αποκτά και το ενδιαφέρον της Blackstone, του μεγαλύτερου διαχειριστή εναλλακτικών επενδύσεων (alternative asset manager) παγκοσμίως. Η κινητικότητα δείχνει ότι η Ελλάδα αρχίζει να προσελκύει όχι μόνο επενδυτικά κεφάλαια, αλλά και μόνιμες χρηματοοικονομικές υποδομές και στελέχη υψηλής εξειδίκευσης.
Όταν το «έξυπνο χρήμα» ψάχνει ευνοϊκό περιβάλλον, δεν κάνει φιλανθρωπία. Κάνει υπολογισμούς.
Και οι υπολογισμοί βγαίνουν για τρεις λόγους.
α) Ο πρώτος είναι ο φόρος. Το αριστερό Λονδίνο κατάργησε το ευνοϊκό καθεστώς για τους κατοίκους που δηλώνουν φορολογική κατοικία στο εξωτερικό (non-dom) και έστειλε τους πλούσιους του να ψάξουν αλλού.
Η Ελλάδα απαντά με σταθερό φόρο 100.000 ευρώ τον χρόνο στο εισόδημα εξωτερικού, για έως 15 χρόνια. Για τους διαχειριστές που μεταφέρονται εδώ, ο φόρος στις αμοιβές επιτυχίας( bonus) πέφτει στο 5%. Η προϋπόθεση είναι ετήσιες λειτουργικές δαπάνες 3 εκατ. ευρώ στη χώρα. Για κάποιον που βγάζει δεκάδες εκατομμύρια τον χρόνο, αυτό δεν είναι κίνητρο. Είναι πρόσκληση με κόκκινο χαλί.
β) Ο δεύτερος είναι ο πόλεμος. Για μια δεκαετία το Ντουμπάι πουλούσε ένα προϊόν: ασφάλεια χωρίς φόρους. Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έδρασε καταλυτικά. Τον Μάρτιο η πιο περιζήτητη θέση στο Ντουμπάι ήταν μια θέση σε ιδιωτικό τζετ που έφευγε από την πόλη. Από τον Μάρτιο ως τον Μάιο τα αιτήματα μετεγκατάστασης από κατοίκους των Εμιράτων τριπλασιάστηκαν.
Κανείς δεν εγκαταλείπει τον Κόλπο, γιατί εκεί βρίσκεται ο πλούτος των κρατικών ταμείων. Όλοι όμως ανοίγουν δεύτερο σπίτι. Και το θέλουν μέσα στην ΕΕ και στην Ευρωζώνη, δύο ώρες πτήση από τον Κόλπο και τρεις από το Λονδίνο, με θάλασσα και ήλιο. Κοιτάξτε τον χάρτη. Λίγες διευθύνσεις πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις.
γ) Ο τρίτος είναι η βιτρίνα, και η βιτρίνα λέγεται Ελληνικό. Για είκοσι χρόνια ήταν μνημείο της ελληνικής ανικανότητας. Σήμερα έχει πουλήσει περίπου 1.000 κατοικίες, έχει φέρει ταμειακές εισροές 1,7 δισ. ευρώ και χτίζει τον πρώτο ουρανοξύστη της χώρας δίπλα στη θάλασσα.
Η μαρίνα του Αγίου Κοσμά περιμένει τα πρώτα σκάφη. Όποιος διαχειριστής κεφαλαίων έρθει να δει γραφεία, δεν θα πάει στην Ομόνοια ή την πλατεία Κουμουνδούρου. Θα πάει στην παραλιακή. Το Ελληνικό είναι για την Αθήνα ότι ήταν το Canary Wharf για το Λονδίνο της δεκαετίας του ’90: Η απόδειξη ότι η πόλη μπορεί.
Υπάρχει και η χρυσή βίζα. Με 800.000 ευρώ στην Αττική και 400.000 στην περιφέρεια, το πρόγραμμα έγινε ακριβότερο, αλλά δεν έκλεισε. Για έναν πολίτη τρίτης χώρας που ζει στο Ντουμπάι ή το Ισραήλ, είναι το φθηνότερο ασφαλιστήριο που μπορεί να αγοράσει: άδεια διαμονής στη ζώνη της Σένγκεν.
Τι κερδίζει η οικονομία; Περισσότερα από όσα φαίνονται. Ένα γραφείο με πενήντα διαχειριστές φέρνει δουλειά σε νομικούς, λογιστές, αναλυτές και πληροφορικούς, αλλά και σε ξενοδοχεία, σχολεία και εστιατόρια. Φέρνει καλοπληρωμένες θέσεις για τους νέους Έλληνες που σήμερα δουλεύουν στο Λονδίνο και στη Φρανκφούρτη.
Η διαρροή εγκεφάλων μπορεί, για πρώτη φορά, να αντιστραφεί. Η παρουσία τους φέρνει βάθος και ρευστότητα σε ένα χρηματιστήριο που περνά στις ανεπτυγμένες αγορές και ψάχνει θεσμικούς επενδυτές. Και φέρνει στα δημόσια ταμεία φόρους που αλλιώς δεν θα έμπαιναν ποτέ.
Και ποιο είναι το τίμημα; Τα ενοίκια. Όταν ο πλούτος του κόσμου αγοράζει στη Γλυφάδα, τον λογαριασμό τον πληρώνει ο νέος μηχανικός με μισθό 1.300 ευρώ. Η Λισαβόνα το έζησε και έκοψε το σκέλος των ακινήτων στη δική της χρυσή βίζα υπό την πίεση της κοινωνίας. Αν η Αθήνα δεν βρει τρόπο να αυξηθεί δραστικά η προσφορά κατοικίας, το χρηματοοικονομικό κέντρο θα γεννήσει κοινωνική οργή.
Υπάρχει όμως κάτι ακόμη πιο σοβαρό. Οι διαχειριστές του Λονδίνου έρχονται για τον φόρο και τον ήλιο. Μένουν όμως για τους θεσμούς. Για μια δικαιοσύνη που βγάζει απόφαση σε μήνες και όχι σε χρόνια. Για ένα κράτος που δεν αλλάζει τους κανόνες σε κάθε εκλογή. Σε αυτές τις εξετάσεις η Αθήνα έχει κάνει κάποια βήματα τα τελευταία χρόνια αλλά δεν έχει περάσει ακόμη.
Η Ιστορία μάς πρόσφερε ένα σπάνιο δώρο: Ένα αριστερό Λονδίνο που διώχνει τους πλούσιους και έναν Κόλπο που τους τρομάζει. Τέτοια παράθυρα ανοίγουν μία φορά σε κάθε γενιά. Το αν η Αθήνα θα γίνει η Σιγκαπούρη της Ανατολικής Μεσογείου ή απλώς το καλοκαιρινό εξοχικό των πλουσίων δεν θα το αποφασίσουν ο Ρόκος και ο Ένγκλαντερ. Θα το αποφασίσουμε εμείς, με την ψήφο μας, με τα δικαστήριά μας και με την ανοχή μας στη γραφειοκρατία.
Πηγή: liberal.gr