Του Γιάννη Μεϊμάρογλου
Αν θα θέλαμε να ξεχωρίσουμε τις δύο ατμομηχανές της Ευρώπης, θα λέγαμε ότι η Γερμανία είναι η ατμομηχανή της οικονομικής πειθαρχίας και η Γαλλία της φιλελεύθερης Δημοκρατίας. Τίτλοι που κατοχυρώθηκαν μέσα από την ιστορική τους διαδρομή αλλά και τη συμβολή τους στην πορεία της Ενωμένης Ευρώπης και οι οποίοι αμφισβητούνται σήμερα από την οικονομική και κοινωνική συγκυρία και στις δύο χώρες.
Ποιος θα τολμούσε να διανοηθεί πριν μερικά χρόνια ότι η Γερμανία που κουνούσε απειλητικά το δάχτυλό της στους «άτακτους» οικονομικά Ευρωπαίους εταίρους της – και στην Ελλάδα – θα αντιμετώπιζε η ίδια μια τόσο σοβαρή οικονομική ύφεση. Και ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι, οκτώ δεκαετίες μετά το τέλος του παγκόσμιου πολεμικού εφιάλτη, ένα νεοναζιστικό κόμμα θα διεκδικούσε να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διακυβέρνηση της χώρας.
Κι από την άλλη, ποιος θα μπορούσε επίσης να φανταστεί ότι η πατρίδα του φιλελευθερισμού και της μεγάλης Γαλλικής επανάστασης, εξήντα σχεδόν χρόνια μετά τον οραματικό Μάη του ‘68, θα εμφανιζόταν σχεδόν συμβιβασμένη με την ιδέα ότι η αρχηγός της εθνικιστικής Ακροδεξιάς θα κατοικοεδρεύει πιθανότατα στα επόμενα πέντε χρόνια στο Μέγαρο των Ηλυσίων. Και μάλιστα σε μια πολύ κρίσιμη καμπή για τη Γαλλία και για την Ευρώπη.
Τα δραματικά γεγονότα που εξελίσσονται στο Παρίσι και στις άλλες πόλεις της Γαλλίας δεν έπεσαν ως κεραυνός εν αιθρία. Οι δύο ισχυροί πόλοι του πολιτικού συστήματος της χώρας, το σοσιαλιστικό και το κεντροδεξιό κόμμα, εξαϋλώθηκαν σταδιακά ενώ το προσωπικό κόμμα στήριξης του Μακρόν είδε την επιρροή του να συρρικνώνεται μαζί με τη δημοφιλία του Γάλλου Προέδρου. Η χώρα παραμένει για μεγάλο διάστημα ουσιαστικά ακυβέρνητη.
Οι συνέπειες της ακυβερνησίας δεν άργησαν να φανούν. Η Γαλλία δεν μπόρεσε να πάρει έγκαιρα τα αναγκαία για τη δύσκολη καθημερινότητα μέτρα, το χρέος της εκτινάχθηκε, ο δανεισμός ακρίβυνε, οι δαπάνες για το κοινωνικό κράτος – το ισχυρότερο στην Ευρώπη – περιορίστηκαν, η λαϊκή οργή χτύπησε κόκκινο. Οι νέοι, ως οι πιο ευαίσθητοι δέκτες των αδιεξόδων για το μέλλον τους, βγήκαν στους δρόμους.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο στη γαλλική νεολαία. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με τα ίδια ακριβώς αδιέξοδα. Το κοινωνικό κράτος ασφυκτιά κάτω από την πίεση του ενεργειακού, του στεγαστικού, του μεταναστευτικού, της εντεινόμενης ακρίβειας αλλά και της ανάγκης για την αμυντική θωράκιση της Ευρώπης που ήταν δεδομένη μέχρι την εκλογή Τραμπ.
Ωστόσο, η προστασία και η ασφάλεια των πολιτών καθώς και η συνολική παροχή των αναγκαίων κοινωνικών αγαθών είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την ευρωπαϊκή ταυτότητα και κουλτούρα. Αυτό ακριβώς έρχονται να μας θυμίσουν οι νεολαιίστικες κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας στη Γαλλία που ήδη παίρνουν μορφή χιονοστιβάδας καθώς εξαπλώνονται και σε άλλες χώρες παίρνοντας και γενικότερες κοινωνικές διαστάσεις.
Όπως γίνεται κάθε φορά, μαζί με τις λαϊκές κινητοποιήσεις πιάνουν δουλειά και οι διάφοροι επιτήδειοι προκειμένου να αξιοποιήσουν τις περιστάσεις σε όφελος των κομματικών και προσωπικών τους συμφερόντων. Στη Γαλλία η Λεπέν στέκεται στους βανδαλισμούς επισημαίνοντας τον κίνδυνο για τη Δημοκρατία ώστε να περιχαρακώσει το εκλογικό της ακροατήριο ενώ ο Μελανσόν βλέπει στην εξέγερση μια τελευταία ευκαιρία να αυξήσει τις πιθανότητες της εκλογής του.
Στη χώρα μας καταβάλλονται προσπάθειες να αναβιώσει το σύνθημα «ΕΛΛΑΣ-ΓΑΛΛΙΑ-ΣΥΜΜΑΧΙΑ», στο μέτωπο των κινητοποιήσεων αυτή τη φορά. Σε ένα πολιτικό σύστημα στο οποίο «απ’ όλα έχει ο μπαξές», οι επαγγελματίες του είδους προετοιμάζονται να εργαλειοποιήσουν τους αγώνες των νέων για ένα καλύτερο μέλλον ενώ ορισμένοι επιχείρησαν ήδη να τους προαναγγείλουν και να τους οικειοποιηθούν εκ των προτέρων.
Σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η προχθεσινή ευχή του στελέχους της νεολαίας της ΕΛΑΣ «Άντε και στα δικά μας» την οποία έσπευσε να επικροτήσει αμέσως ο Αλέξης Τσίπρας. Και για να μην υπάρξει η παραμικρή παρανόηση των όσων είπε, ο νεαρός ΕΛΑΣίτης συμπλήρωσε: «Μεγάλη αναταραχή, ωραία κατάσταση». Μπορεί η ονομασία του κόμματος να άλλαξε όχι όμως και ο πολιτικός τυχοδιωκτισμός τον οποίο η χώρα πλήρωσε ήδη πολύ ακριβά.
Η Ευρώπη διανύει την πιο κρίσιμη ίσως περίοδο από τη σύστασή της κι αυτό δεν φαίνεται να το έχει συνειδητοποιήσει η ηγεσία της. Η περιφρούρηση του αναφαίρετου δικαιώματος των πολιτών να διαμαρτύρονται ειρηνικά, με την πάταξη των εγκληματικών και των ακραίων στοιχείων που παρεισφρύουν στις διαδηλώσεις, πρέπει να συνδυαστεί με την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητάς τους και την αισιόδοξη προοπτική για το μέλλον τους.
Σε αντίθετη περίπτωση θα ανοίξει διάπλατα ο δρόμος στον εθνικισμό που θέλει να γεμίσει την Ευρώπη με διαχωριστικά τείχη, στον ευρωσκεπτικισμό που υπονομεύει κάθε βήμα προς την ενοποίηση, στα επεκτατικά σχέδια του Πούτιν και στους νοσταλγούς του αγκυλωτού σταυρού. Η αφύπνιση και η δραστική κινητοποίηση των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων σε όλες τις χώρες της Ευρώπης δεν μπορεί να καθυστερήσει άλλο.
*O Γιάννης Μεϊμάρογλου, εκδότης του metarithmisi.gr
Πηγή: liberal.gr