Η ψυχή της προσφυγιάς δεν ξεριζώνεται ποτέ!


Του Γιώργου Κ. Στράτου

Όλες οι δημοτικές εκλογές έχουν τη σημασία τους και τους συμβολισμούς τους. Σε μία χώρα μικρή, όπως η δική μας, όπου όλοι γνωριζόμαστε, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι ευαισθησίες τόπων και προσώπων, αποκτούν αυξημένη βαρύτητα στην έκβαση ενός εκλογικού αγώνα. Η περίπτωση της Καισαριανής που θα μας απασχολήσει σήμερα, αποτελεί μία εξαιρετική επιτομή για τον τρόπο που αποφασίζουν οι τοπικές κοινωνίες. Ειδικώς εκείνες όπου η Ιστορία έχει αφήσει βαθύ το αποτύπωμά της. Μικρασιατική Καταστροφή, Εθνική Αντίσταση, Εμφύλιος Πόλεμος. Τρεις δραματικά κορυφαίες στιγμές του νεότερου ελληνισμού που σμίλεψαν ανεξίτηλα τη φυσιογνωμία του πρώτου αμιγώς προσφυγικού συνοικισμού στη μητροπολιτική Ελλάδα.

Οι απερίγραπτα απαράδεκτες συνθήκες εγκατάστασης των προσφύγων σε συνδυασμό με το σκληρό κοινωνικό και εργασιακό αποκλεισμό που αντιμετώπισαν από τους γηγενείς, θέριεψαν μέσα τους από τη μια το βίωμα της Καταστροφής ως εθνικής προδοσίας και από την άλλη την επιθυμία τους για ένα δικαιότερο κόσμο. Ο άδολος πατριωτισμός τους υπήρξε το προσάναμμα και το καύσιμο των σπουδαίων στιγμών της Εθνικής Αντίστασης στη διάρκεια της Κατοχής.

Ανυποψίαστοι για τους κομματικούς σχεδιασμούς του ΚΚΕ, αθώοι πατριώτες, βρήκαν τραγικό θάνατο πριν δουν τη νέα Παλιγγενεσία που οραματίστηκαν να οδηγείται σε εμφύλιο σπαραγμό.

Σπανίως στην πολιτική ιστορία, ένας τόπος και οι άνθρωποί του, έχουν χρησιμοποιηθεί με τέτοιας μαεστρίας, έκτασης και έντασης εργαλειακή αντί-ληψη από ένα κόμμα και την ιδεολογία του όσο η Καισαριανή από το ΚΚΕ. Μετά το ’49 οι κομμουνιστές, εκμεταλλευόμενοι όλα όσα και όσους σεμνυνόμενος τη μνήμη τους δεν θα αναφέρω, εγκατέστησαν στην πόλη ένα καθεστώς. Καθεστώς με τα όλα του, που έδωσε δουλειά σε ανθρώπους, που σπούδασε άλλους με κομματικές υποτροφίες, που βοήθησε κάποιους να στήσουν μαγαζιά και καριέρες. Καθεστώς με βαθιές ρίζες, το οποίο ενδιαφέρθηκε αποκλειστικά και μόνο για τους συμβολισμούς που ήθελε να μεταφέρει δια της κυριαρχίας του στην πόλη στο κεντρικό πολιτικό πεδίο, αδιαφορώντας για την εξέλιξή της.

Η συντριπτική πλειοψηφία των Δημάρχων προέρχονταν από το ΚΚΕ ή είχαν θητεύσει σ’ αυτό. Η πόλη, παρά την προνομιακή της θέση, δίπλα στο κέντρο και μέσα στο πράσινο, μένει για δεκαετίες όχι μόνο δίχως έργα πνοής αλλά και με προβληματική την καθημερινή διαχείρισή της. Ιδεολογικές αγκυλώσεις και επιλογές άσχετες με τις ανάγκες του Δήμου τον αποστέρησαν από οικονομικούς πόρους είτε προέρχονταν από τα ευρωπαϊκά κονδύλια είτε αφορούσαν τα έργα των Ολυμπιακών Αγώνων είτε την επιβάρυνσή του από την Αττική Οδό.

Σαν να μην έφτανε αυτό, η αδυναμία, η ατολμία και ενίοτε οι επιλογές, των υπόλοιπων πολιτικών χώρων να επιβάλλουν μία διαφορετική πρόταση για την ανάπλαση της πόλης, οδήγησε σε μία εκτεταμένη και ανεξέλεγκτη επιχείρηση αντιπαροχής η οποία ουσιαστικώς κατέστρεψε τον χαρακτήρα της. Οι στεγαστικές ανάγκες των κληρονόμων των προσφυγικών κατοικιών, θα μπορούσαν να έχουν καλυφθεί με καλύτερο τρόπο και για τους ίδιους και για την ποιότητα ζωής όλων μας.

Καθώς η καλαισθησία και το νοικοκυριό αποτελούν γονιδιακά συστατικά του Μικρασιάτη, για να δικαιολογηθούν τα παραπάνω έπρεπε να απλωθεί και μακρά σιωπή για τη Μικρά Ασία και τον πολιτισμό της. Λες και η ιστορία της πόλης ξεκίνησε μετά τη δεκαετία του ’40. Η Καισαριανή απέκτησε προσφυγικό σύλλογο μόλις στα μισά της δεκαετίας του 2000. Η πιο κραυγαλέα απόδειξη αυτής της σιωπής, παρά την πλειοδοσία «μικρασιατικής υστερίας» των τελευταίων χρόνων, κυρίως σε γιορτές και πανηγύρια, είναι το πολυθρύλητο «Σπίτι του Μικρασιάτη». Για την ώρα στεγάζεται σε κάποιες βιτρίνες στο Δημαρχείο. Την εικόνα συμπληρώνει η ουσιαστική παύση δραστηριοτήτων του Κέντρου Μικρασιατικού Πολιτισμού της πόλης καθώς ο ρόλος του δεν γίνεται αντιληπτός.

Με τούτα και με τ’ άλλα, δεν είναι να απορεί κανείς που από το νικητή των εκλογών, κ. Χρήστο Βοσκόπουλο, ζητήθηκε σχεδόν να «απολογηθεί» για το γεγονός ότι ήταν ο μόνος γέννημα-θρέμμα καισαριανιώτης μεταξύ των τεσσάρων υποψηφίων Δημάρχων!

Η πανάξια νίκη του αρχιτέκτονα από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας και των συνεργατών του, σηματοδοτεί την ανάγκη της Καισαριανής για μία ολική επαναφορά των αξιών της μία ολική επανεκκίνηση των αξίων της. Όπως πολύ εύστοχα υπενθυμίζει το όνομα του συνδυασμού του «Καισαριανή, τώρα!». Πάντα όμως με άσβεστες τις παρακαταθήκες των Μικρασιατών προγόνων μας, στην υπηρεσία μίας πόλης άξιας να ζεις σ’ αυτήν και όχι ενός κομματικού θερμοκηπίου για ασκήσεις επαναστατικής γυμναστικής στην πλάτη της ζωής και της ιστορίας μας.

Πηγή: «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ», 8-6-2019

Αφιερωμένο στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Καισαριανής «Έλενας Βενιζέλου» και εξαιρετικά στην Α’ Τάξη του 1967-68, την τάξη του κ. Δημάρχου.

You are here: Οι γειτονιες μας ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ Η ψυχή της προσφυγιάς δεν ξεριζώνεται ποτέ!